^{७.८०.१}धृतराष्ट्र उवाच

^{७.८०.२}ध्वजान्बहुविधाकारान्भ्राजमानानतिश्रिया
पार्थानां मामकानां च तान्ममाचक्ष्व संजय

^{७.८०.३}संजय उवाच

^{७.८०.४}ध्वजान्बहुविधाकाराञ्शृणु तेषां महात्मनाम्
रूपतो वर्णतश्चैव नामतश्च निबोध मे

^{७.८०.५}तेषां तु रथमुह्यानां रथेषु विविधा ध्वजाः
प्रत्यदृश्यन्त राजेन्द्र ज्वलिता इव पावकाः

^{७.८०.६}काञ्चनाः काञ्चनापीडाः काञ्चनस्रगलंकृताः
काञ्चनानीव शृङ्गाणि काञ्चनस्य महागिरेः

^{७.८०.७}ते ध्वजाः संवृतास्तेषां पताकाभिः समन्ततः
नानावर्णविरागाभिर्विबभुः सर्वतो वृताः

^{७.८०.८}पताकाश्च ततस्तास्तु श्वसनेन समीरिताः
नृत्यमानाः व्यदृश्यन्त रङ्गमध्ये विलासिकाः

^{७.८०.९}इन्द्रायुधसवर्णाभाः पताका भरतर्षभ
दोधूयमाना रथिनां शोभयन्ति महारथान्

^{७.८०.१०}सिंहलाङ्गूलमुग्रास्यं धजं वानरलक्षणम्
धनंजयस्य संग्रामे प्रत्यपश्याम भैरवम्

^{७.८०.११}स वानरवरो राजन्पताकाभिरलंकृतः
त्रासयामास तत्सैन्यं ध्वजो गाण्डीवधन्वनः

^{७.८०.१२}तथैव सिंहलाङ्गूलं द्रोणपुत्रस्य भारत
ध्वजाग्रं समपश्याम बालसूर्यसमप्रभम्

^{७.८०.१३}काञ्चनं पवनोद्धूतं शक्रध्वजसमप्रभम्
नन्दनं कौरवेन्द्राणां द्रौणेर्लक्षणमुच्छ्रितम्

^{७.८०.१४}हस्तिकक्ष्या पुनर्हैमी बभूवाधिरथेर्ध्वजे
आहवे खं महाराज ददृशे पूरयन्निव

^{७.८०.१५}पताकी काञ्चनस्रग्वी ध्वजः कर्णस्य संयुगे
नृत्यतीव रथोपस्थे श्वसनेन समीरितः

^{७.८०.१६}आचार्यस्य च पाण्डूनां ब्राह्मणस्य यशस्विनः
गोवृषो गौतमस्यासीत्कृपस्य सुपरिष्कृतः

^{७.८०.१७}स तेन भ्राजते राजन्गोवृषेण महारथः
त्रिपुरघ्नरथो यद्वद्गोवृषेण विराजते

^{७.८०.१८}मयूरो वृषसेनस्य काञ्चनो मणिरत्नवान्
व्याहरिष्यन्निवातिष्ठत्सेनाग्रमपि शोभयन्

^{७.८०.१९}तेन तस्य रथो भाति मयूरेण महात्मनः
यथा स्कन्दस्य राजेन्द्र मयूरेण विराजता

^{७.८०.२०}मद्रराजस्य शल्यस्य ध्वजाग्रेऽग्निशिखामिव
सौवर्णीं प्रतिपश्याम सीतामप्रतिमां शुभाम्

^{७.८०.२१}सा सीता भ्राजते तस्य रथमास्थाय मारिष
सर्वबीजविरूढेव यथा सीता श्रिया वृता

^{७.८०.२२}वराहः सिन्धुराजस्य राजतोऽभिविराजते
ध्वजाग्रेऽलोहितार्काभो हेमजालपरिष्कृतः

^{७.८०.२३}शुशुभे केतुना तेन राजतेन जयद्रथः
यथा देवासुरे युद्धे पुरा पूषा स्म शोभते

^{७.८०.२४}सौमदत्तेः पुनर्यूपो यज्ञशीलस्य धीमतः
ध्वजः सूर्य इवाभाति सोमश्चात्र प्रदृश्यते

^{७.८०.२५}स यूपः काञ्चनो राजन्सौमदत्तेर्विराजते
राजसूये मखश्रेष्ठे यथा यूपः समुच्छ्रितः

^{७.८०.२६}शलस्य तु महाराज राजतो द्विरदो महान्
केतुः काञ्चनचित्राङ्गैर्मयूरैरुपशोभितः

^{७.८०.२७}स केतुः शोभयामास सैन्यं ते भरतर्षभ
यथा श्वेतो महानागो देवराजचमूं तथा

^{७.८०.२८}नागो मणिमयो राज्ञो ध्वजः कनकसंवृतः
किङ्किणीशतसंह्रादो भ्राजंश्चित्रे रथोत्तमे

^{७.८०.२९}व्यभ्राजत भृशं राजन्पुत्रस्तव विशां पते
ध्वजेन महता संख्ये कुरूणामृषभस्तदा

^{७.८०.३०}नवैते तव वाहिन्यामुच्छ्रिताः परमध्वजाः
व्यदीपयंस्ते पृतनां युगान्तादित्यसंनिभाः

^{७.८०.३१}दशमस्त्वर्जुनस्यासीदेक एव महाकपिः
अदीप्यतार्जुनो येन हिमवानिव वह्निना

^{७.८०.३२}ततश्चित्राणि शुभ्राणि सुमहान्ति महारथाः
कार्मुकाण्याददुस्तूर्णमर्जुनार्थे परंतपाः

^{७.८०.३३}तथैव धनुरायच्छत्पार्थः शत्रुविनाशनः
गाण्डीवं दिव्यकर्मा तद्राजन्दुर्मन्त्रिते तव

^{७.८०.३४}तवापराधाद्धि नरा निहता बहुधा युधि
नानादिग्भ्यः समाहूताः सहयाः सरथद्विपाः

^{७.८०.३५}तेषामासीद्व्यतिक्षेपो गर्जतामितरेतरम्
दुर्योधनमुखानां च पाण्डूनामृषभस्य च

^{७.८०.३६}तत्राद्भुतं परं चक्रे कौन्तेयः कृष्णसारथिः
यदेको बहुभिः सार्धं समागच्छदभीतवत्

^{७.८०.३७}अशोभत महाबाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः
जिगीषुस्तान्नरव्याघ्राञ्जिघांसुश्च जयद्रथम्

^{७.८०.३८}तत्रार्जुनो महाराज शरैर्मुक्तैः सहस्रशः
अदृश्यानकरोद्योधांस्तावकाञ्शत्रुतापनः

^{७.८०.३९}ततस्तेऽपि नरव्याघ्राः पार्थं सर्वे महारथाः
अदृश्यं समरे चक्रुः सायकौघैः समन्ततः

^{७.८०.४०}संवृते नरसिंहैस्तैः कुरूणामृषभेऽर्जुने
महानासीत्समुद्धूतस्तस्य सैन्यस्य निस्वनः