^{१.६५.१}वैशंपायन उवाच

^{१.६५.२}ततो गच्छन्महाबाहुरेकोऽमात्यान्विसृज्य तान्
नापश्यदाश्रमे तस्मिंस्तमृषिं संशितव्रतम्

^{१.६५.३}सोऽपश्यमानस्तमृषिं शून्यं दृष्ट्वा तमाश्रमम्
उवाच क इहेत्युच्चैर्वनं संनादयन्निव

^{१.६५.४}श्रुत्वाथ तस्य तं शब्दं कन्या श्रीरिव रूपिणी
निश्चक्रामाश्रमात्तस्मात्तापसीवेषधारिणी

^{१.६५.५}सा तं दृष्ट्वैव राजानं दुःषन्तमसितेक्षणा
स्वागतं त इति क्षिप्रमुवाच प्रतिपूज्य च

^{१.६५.६}आसनेनार्चयित्वा च पाद्येनार्घ्येण चैव हि
पप्रच्छानामयं राजन्कुशलं च नराधिपम्

^{१.६५.७}यथावदर्चयित्वा सा पृष्ट्वा चानामयं तदा
उवाच स्मयमानेव किं कार्यं क्रियतामिति

^{१.६५.८}तामब्रवीत्ततो राजा कन्यां मधुरभाषिणीम्
दृष्ट्वा सर्वानवद्याङ्गीं यथावत्प्रतिपूजितः

^{१.६५.९}आगतोऽहं महाभागमृषिं कण्वमुपासितुम्
क्व गतो भगवान्भद्रे तन्ममाचक्ष्व शोभने

^{१.६५.१०}शकुन्तलोवाच

^{१.६५.११}गतः पिता मे भगवान्फलान्याहर्तुमाश्रमात्
मुहूर्तं संप्रतीक्षस्व द्रक्ष्यस्येनमिहागतम्

^{१.६५.१२}वैशंपायन उवाच

^{१.६५.१३}अपश्यमानस्तमृषिं तया चोक्तस्तथा नृपः
तां च दृष्ट्वा वरारोहां श्रीमतीं चारुहासिनीम्

^{१.६५.१४}विभ्राजमानां वपुषा तपसा च दमेन च
रूपयौवनसंपन्नामित्युवाच महीपतिः

^{१.६५.१५}कासि कस्यासि सुश्रोणि किमर्थं चागता वनम्
एवंरूपगुणोपेता कुतस्त्वमसि शोभने

^{१.६५.१६}दर्शनादेव हि शुभे त्वया मेऽपहृतं मनः
इच्छामि त्वामहं ज्ञातुं तन्ममाचक्ष्व शोभने

^{१.६५.१७}एवमुक्ता तदा कन्या तेन राज्ञा तदाश्रमे
उवाच हसती वाक्यमिदं सुमधुराक्षरम्

^{१.६५.१८}कण्वष्याहं भगवतो दुःषन्त दुहिता मता
तपस्विनो धृतिमतो धर्मज्ञस्य यशस्विनः

^{१.६५.१९}दुःषन्त उवाच

^{१.६५.२०}ऊर्ध्वरेता महाभागो भगवाँल्लोकपूजितः
चलेद्धि वृत्ताद्धर्मोऽपि न चलेत्संशितव्रतः

^{१.६५.२१}कथं त्वं तस्य दुहिता संभूता वरवर्णिनी
संशयो मे महानत्र तं मे छेत्तुमिहार्हसि

^{१.६५.२२}शकुन्तलोवाच

^{१.६५.२३}यथायमागमो मह्यं यथा चेदमभूत्पुरा
शृणु राजन्यथातत्त्वं यथास्मि दुहिता मुनेः

^{१.६५.२४}ऋषिः कश्चिदिहागम्य मम जन्माभ्यचोदयत्
तस्मै प्रोवाच भगवान्यथा तच्छृणु पार्थिव

^{१.६५.२५}तप्यमानः किल पुरा विश्वामित्रो महत्तपः
सुभृशं तापयामास शक्रं सुरगणेश्वरम्

^{१.६५.२६}तपसा दीप्तवीर्योऽयं स्थानान्मां च्यावयेदिति
भीतः पुरंदरस्तस्मान्मेनकामिदमब्रवीत्

^{१.६५.२७}गुणैर्दिव्यैरप्सरसां मेनके त्वं विशिष्यसे
श्रेयो मे कुरु कल्याणि यत्त्वां वक्ष्यामि तच्छृणु

^{१.६५.२८}असावादित्यसंकाशो विश्वामित्रो महातपाः
तप्यमानस्तपो घोरं मम कम्पयते मनः

^{१.६५.२९}मेनके तव भारोऽयं विश्वामित्रः सुमध्यमे
संशितात्मा सुदुर्धर्ष उग्रे तपसि वर्तते

^{१.६५.३०}स मां न च्यावयेत्स्थानात्तं वै गत्वा प्रलोभय
चर तस्य तपोविघ्नं कुरु मे प्रियमुत्तमम्

^{१.६५.३१}रूपयौवनमाधुर्यचेष्टितस्मितभाषितैः
लोभयित्वा वरारोहे तपसः संनिवर्तय

^{१.६५.३२}मेनकोवाच

^{१.६५.३३}महातेजाः स भगवान्सदैव च महातपाः
कोपनश्च तथा ह्येनं जानाति भगवानपि

^{१.६५.३४}तेजसस्तपसश्चैव कोपस्य च महात्मनः
त्वमप्युद्विजसे यस्य नोद्विजेयमहं कथम्

^{१.६५.३५}महाभागं वसिष्ठं यः पुत्रैरिष्टैर्व्ययोजयत्
क्षत्रे जातश्च यः पूर्वमभवद्ब्राह्मणो बलात्

^{१.६५.३६}शौचार्थं यो नदीं चक्रे दुर्गमां बहुभिर्जलैः
यां तां पुण्यतमां लोके कौशिकीति विदुर्जनाः

^{१.६५.३७}बभार यत्रास्य पुरा काले दुर्गे महात्मनः
दारान्मतङ्गो धर्मात्मा राजर्षिर्व्याधतां गतः

^{१.६५.३८}अतीतकाले दुर्भिक्षे यत्रैत्य पुनराश्रमम्
मुनिः पारेति नद्या वै नाम चक्रे तदा प्रभुः

^{१.६५.३९}मतङ्गं याजयां चक्रे यत्र प्रीतमनाः स्वयम्
त्वं च सोमं भयाद्यस्य गतः पातुं शुरेश्वर

^{१.६५.४०}अति नक्षत्रवंशांश्च क्रुद्धो नक्षत्रसंपदा
प्रति श्रवणपूर्वाणि नक्षत्राणि ससर्ज यः

^{१.६५.४१}एतानि यस्य कर्माणि तस्याहं भृशमुद्विजे
यथा मां न दहेत्क्रुद्धस्तथाज्ञापय मां विभो

^{१.६५.४२}तेजसा निर्दहेल्लोकान्कम्पयेद्धरणीं पदा
संक्षिपेच्च महामेरुं तूर्णमावर्तयेत्तथा

^{१.६५.४३}तादृशं तपसा युक्तं प्रदीप्तमिव पावकम्
कथमस्मद्विधा बाला जितेन्द्रियमभिस्पृशेत्

^{१.६५.४४}हुताशनमुखं दीप्तं सूर्यचन्द्राक्षितारकम्
कालजिह्वं सुरश्रेष्ठ कथमस्मद्विधा स्पृशेत्

^{१.६५.४५}यमश्च सोमश्च महर्षयश्च; साध्या विश्वे वालखिल्याश्च सर्वे
एतेऽपि यस्योद्विजन्ते प्रभावा;त्कस्मात्तस्मान्मादृशी नोद्विजेत

^{१.६५.४६}त्वयैवमुक्ता च कथं समीप;मृषेर्न गच्छेयमहं सुरेन्द्र
रक्षां तु मे चिन्तय देवराज; यथा त्वदर्थं रक्षिताहं चरेयम्

^{१.६५.४७}कामं तु मे मारुतस्तत्र वासः; प्रक्रीडिताया विवृणोतु देव
भवेच्च मे मन्मथस्तत्र कार्ये; सहायभूतस्तव देवप्रसादात्

^{१.६५.४८}वनाच्च वायुः सुरभिः प्रवाये;त्तस्मिन्काले तमृषिं लोभयन्त्याः
तथेत्युक्त्वा विहिते चैव तस्मिं;स्ततो ययौ साश्रमं कौशिकस्य