^{१२.२८०.१}पराशर उवाच

^{१२.२८०.२}मनोरथरथं प्राप्य इन्द्रियार्थहयं नरः
रश्मिभिर्ज्ञानसंभूतैर्यो गच्छति स बुद्धिमान्

^{१२.२८०.३}सेवाश्रितेन मनसा वृत्तिहीनस्य शस्यते
द्विजातिहस्तान्निर्वृत्ता न तु तुल्यात्परस्परम्

^{१२.२८०.४}आयुर्नसुलभं लब्ध्वा नावकर्षेद्विशां पते
उत्कर्षार्थं प्रयतते नरः पुण्येन कर्मणा

^{१२.२८०.५}वर्णेभ्योऽपि परिभ्रष्टः स वै संमानमर्हति
न तु यः सत्क्रियां प्राप्य राजसं कर्म सेवते

^{१२.२८०.६}वर्णोत्कर्षमवाप्नोति नरः पुण्येन कर्मणा
दुर्लभं तमलब्धा हि हन्यात्पापेन कर्मणा

^{१२.२८०.७}अज्ञानाद्धि कृतं पापं तपसैवाभिनिर्णुदेत्
पापं हि कर्म फलति पापमेव स्वयं कृतम्
तस्मात्पापं न सेवेत कर्म दुःखफलोदयम्

^{१२.२८०.८}पापानुबन्धं यत्कर्म यद्यपि स्यान्महाफलम्
न तत्सेवेत मेधावी शुचिः कुसलिलं यथा

^{१२.२८०.९}किंकष्टमनुपश्यामि फलं पापस्य कर्मणः
प्रत्यापन्नस्य हि सतो नात्मा तावद्विरोचते

^{१२.२८०.१०}प्रत्यापत्तिश्च यस्येह बालिशस्य न जायते
तस्यापि सुमहांस्तापः प्रस्थितस्योपजायते

^{१२.२८०.११}विरक्तं शोध्यते वस्त्रं न तु कृष्णोपसंहितम्
प्रयत्नेन मनुष्येन्द्र पापमेवं निबोध मे

^{१२.२८०.१२}स्वयं कृत्वा तु यः पापं शुभमेवानुतिष्ठति
प्रायश्चित्तं नरः कर्तुमुभयं सोऽश्नुते पृथक्

^{१२.२८०.१३}अज्ञानात्तु कृतां हिंसामहिंसा व्यपकर्षति
ब्राह्मणाः शास्त्रनिर्देशादित्याहुर्ब्रह्मवादिनः

^{१२.२८०.१४}तथा कामकृतं चास्य विहिंसैवापकर्षति
इत्याहुर्धर्मशास्त्रज्ञा ब्राह्मणा वेदपारगाः

^{१२.२८०.१५}अहं तु तावत्पश्यामि कर्म यद्वर्तते कृतम्
गुणयुक्तं प्रकाशं च पापेनानुपसंहितम्

^{१२.२८०.१६}यथा सूक्ष्माणि कर्माणि फलन्तीह यथातथम्
बुद्धियुक्तानि तानीह कृतानि मनसा सह

^{१२.२८०.१७}भवत्यल्पफलं कर्म सेवितं नित्यमुल्बणम्
अबुद्धिपूर्वं धर्मज्ञ कृतमुग्रेण कर्मणा

^{१२.२८०.१८}कृतानि यानि कर्माणि दैवतैर्मुनिभिस्तथा
नाचरेत्तानि धर्मात्मा श्रुत्वा चापि न कुत्सयेत्

^{१२.२८०.१९}संचिन्त्य मनसा राजन्विदित्वा शक्तिमात्मनः
करोति यः शुभं कर्म स वै भद्राणि पश्यति

^{१२.२८०.२०}नवे कपाले सलिलं संन्यस्तं हीयते यथा
नवेतरे तथाभावं प्राप्नोति सुखभावितम्

^{१२.२८०.२१}सतोयेऽन्यत्तु यत्तोयं तस्मिन्नेव प्रसिच्यते
वृद्धे वृद्धिमवाप्नोति सलिले सलिलं यथा

^{१२.२८०.२२}एवं कर्माणि यानीह बुद्धियुक्तानि भूपते
नसमानीह हीनानि तानि पुण्यतमान्यपि

^{१२.२८०.२३}राज्ञा जेतव्याः सायुधाश्चोन्नताश्च; सम्यक्कर्तव्यं पालनं च प्रजानाम्
अग्निश्चेयो बहुभिश्चापि यज्ञै;रन्ते मध्ये वा वनमाश्रित्य स्थेयम्

^{१२.२८०.२४}दमान्वितः पुरुषो धर्मशीलो; भूतानि चात्मानमिवानुपश्येत्
गरीयसः पूजयेदात्मशक्त्या; सत्येन शीलेन सुखं नरेन्द्र