^{१२.५२.१}वैशंपायन उवाच

^{१२.५२.२}ततः कृष्णस्य तद्वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम्
श्रुत्वा शांतनवो भीष्मः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः

^{१२.५२.३}लोकनाथ महाबाहो शिव नारायणाच्युत
तव वाक्यमभिश्रुत्य हर्षेणास्मि परिप्लुतः

^{१२.५२.४}किं चाहमभिधास्यामि वाक्पते तव संनिधौ
यदा वाचोगतं सर्वं तव वाचि समाहितम्

^{१२.५२.५}यद्धि किंचित्कृतं लोके कर्तव्यं क्रियते च यत्
त्वत्तस्तन्निःसृतं देव लोका बुद्धिमया हि ते

^{१२.५२.६}कथयेद्देवलोकं यो देवराजसमीपतः
धर्मकामार्थशास्त्राणां सोऽर्थान्ब्रूयात्तवाग्रतः

^{१२.५२.७}शराभिघाताद्व्यथितं मनो मे मधुसूदन
गात्राणि चावसीदन्ति न च बुद्धिः प्रसीदति

^{१२.५२.८}न च मे प्रतिभा काचिदस्ति किंचित्प्रभाषितुम्
पीड्यमानस्य गोविन्द विषानलसमैः शरैः

^{१२.५२.९}बलं मेधाः प्रजरति प्राणाः संत्वरयन्ति च
मर्माणि परितप्यन्ते भ्रान्तं चेतस्तथैव च

^{१२.५२.१०}दौर्बल्यात्सज्जते वाङ्मे स कथं वक्तुमुत्सहे
साधु मे त्वं प्रसीदस्व दाशार्हकुलनन्दन

^{१२.५२.११}तत्क्षमस्व महाबाहो न ब्रूयां किंचिदच्युत
त्वत्संनिधौ च सीदेत वाचस्पतिरपि ब्रुवन्

^{१२.५२.१२}न दिशः संप्रजानामि नाकाशं न च मेदिनीम्
केवलं तव वीर्येण तिष्ठामि मधुसूदन

^{१२.५२.१३}स्वयमेव प्रभो तस्माद्धर्मराजस्य यद्धितम्
तद्ब्रवीह्याशु सर्वेषामागमानां त्वमागमः

^{१२.५२.१४}कथं त्वयि स्थिते लोके शाश्वते लोककर्तरि
प्रब्रूयान्मद्विधः कश्चिद्गुरौ शिष्य इव स्थिते

^{१२.५२.१५}वासुदेव उवाच

^{१२.५२.१६}उपपन्नमिदं वाक्यं कौरवाणां धुरंधरे
महावीर्ये महासत्त्वे स्थिते सर्वार्थदर्शिनि

^{१२.५२.१७}यच्च मामात्थ गाङ्गेय बाणघातरुजं प्रति
गृहाणात्र वरं भीष्म मत्प्रसादकृतं विभो

^{१२.५२.१८}न ते ग्लानिर्न ते मूर्छा न दाहो न च ते रुजा
प्रभविष्यन्ति गाङ्गेय क्षुत्पिपासे न चाप्युत

^{१२.५२.१९}ज्ञानानि च समग्राणि प्रतिभास्यन्ति तेऽनघ
न च ते क्वचिदासक्तिर्बुद्धेः प्रादुर्भविष्यति

^{१२.५२.२०}सत्त्वस्थं च मनो नित्यं तव भीष्म भविष्यति
रजस्तमोभ्यां रहितं घनैर्मुक्त इवोडुराट्

^{१२.५२.२१}यद्यच्च धर्मसंयुक्तमर्थयुक्तमथापि वा
चिन्तयिष्यसि तत्राग्र्या बुद्धिस्तव भविष्यति

^{१२.५२.२२}इमं च राजशार्दूल भूतग्रामं चतुर्विधम्
चक्षुर्दिव्यं समाश्रित्य द्रक्ष्यस्यमितविक्रम

^{१२.५२.२३}चतुर्विधं प्रजाजालं संयुक्तो ज्ञानचक्षुषा
भीष्म द्रक्ष्यसि तत्त्वेन जले मीन इवामले

^{१२.५२.२४}वैशंपायन उवाच

^{१२.५२.२५}ततस्ते व्याससहिताः सर्व एव महर्षयः
ऋग्यजुःसामसंयुक्तैर्वचोभिः कृष्णमर्चयन्

^{१२.५२.२६}ततः सर्वार्तवं दिव्यं पुष्पवर्षं नभस्तलात्
पपात यत्र वार्ष्णेयः सगाङ्गेयः सपाण्डवः

^{१२.५२.२७}वादित्राणि च दिव्यानि जगुश्चाप्सरसां गणाः
न चाहितमनिष्टं वा किंचित्तत्र व्यदृश्यत

^{१२.५२.२८}ववौ शिवः सुखो वायुः सर्वगन्धवहः शुचिः
शान्तायां दिशि शान्ताश्च प्रावदन्मृगपक्षिणः

^{१२.५२.२९}ततो मुहूर्ताद्भगवान्सहस्रांशुर्दिवाकरः
दहन्वनमिवैकान्ते प्रतीच्यां प्रत्यदृश्यत

^{१२.५२.३०}ततो महर्षयः सर्वे समुत्थाय जनार्दनम्
भीष्ममामन्त्रयां चक्रू राजानं च युधिष्ठिरम्

^{१२.५२.३१}ततः प्रणाममकरोत्केशवः पाण्डवस्तथा
सात्यकिः संजयश्चैव स च शारद्वतः कृपः

^{१२.५२.३२}ततस्ते धर्मनिरताः सम्यक्तैरभिपूजिताः
श्वः समेष्याम इत्युक्त्वा यथेष्टं त्वरिता ययुः

^{१२.५२.३३}तथैवामन्त्र्य गाङ्गेयं केशवस्ते च पाण्डवाः
प्रदक्षिणमुपावृत्य रथानारुरुहुः शुभान्

^{१२.५२.३४}ततो रथैः काञ्चनदन्तकूबरै;र्महीधराभैः समदैश्च दन्तिभिः
हयैः सुपर्णैरिव चाशुगामिभिः; पदातिभिश्चात्तशरासनादिभिः

^{१२.५२.३५}ययौ रथानां पुरतो हि सा चमू;स्तथैव पश्चादतिमात्रसारिणी
पुरश्च पश्चाच्च यथा महानदी; पुरर्क्षवन्तं गिरिमेत्य नर्मदा

^{१२.५२.३६}ततः पुरस्ताद्भगवान्निशाकरः; समुत्थितस्तामभिहर्षयंश्चमूम्
दिवाकरापीतरसास्तथौषधीः; पुनः स्वकेनैव गुणेन योजयन्

^{१२.५२.३७}ततः पुरं सुरपुरसंनिभद्युति; प्रविश्य ते यदुवृषपाण्डवास्तदा
यथोचितान्भवनवरान्समाविश;ञ्श्रमान्विता मृगपतयो गुहा इव