^{७.६७.१}संजय उवाच

^{७.६७.२}संनिरुद्धस्तु तैः पार्थो महाबलपराक्रमः
द्रुतं समनुयातश्च द्रोणेन रथिनां वरः

^{७.६७.३}किरन्निषुगणांस्तीक्ष्णान्स्वरश्मीनिव भास्करः
तापयामास तत्सैन्यं देहं व्याधिगणो यथा

^{७.६७.४}अश्वो विद्धो ध्वजश्छिन्नः सारोहः पतितो गजः
छत्राणि चापविद्धानि रथाश्चक्रैर्विना कृताः

^{७.६७.५}विद्रुतानि च सैन्यानि शरार्तानि समन्ततः
इत्यासीत्तुमुलं युद्धं न प्राज्ञायत किंचन

^{७.६७.६}तेषामायच्छतां संख्ये परस्परमजिह्मगैः
अर्जुनो ध्वजिनीं राजन्नभीक्ष्णं समकम्पयत्

^{७.६७.७}सत्यां चिकीर्षमाणस्तु प्रतिज्ञां सत्यसंगरः
अभ्यद्रवद्रथश्रेष्ठं शोणाश्वं श्वेतवाहनः

^{७.६७.८}तं द्रोणः पञ्चविंशत्या मर्मभिद्भिरजिह्मगैः
अन्तेवासिनमाचार्यो महेष्वासं समर्दयत्

^{७.६७.९}तं तूर्णमिव बीभत्सुः सर्वशस्त्रभृतां वरः
अभ्यधावदिषूनस्यन्निषुवेगविघातकान्

^{७.६७.१०}तस्याशु क्षिपतो भल्लान्भल्लैः संनतपर्वभिः
प्रत्यविध्यदमेयात्मा ब्रह्मास्त्रं समुदीरयन्

^{७.६७.११}तदद्भुतमपश्याम द्रोणस्याचार्यकं युधि
यतमानो युवा नैनं प्रत्यविध्यद्यदर्जुनः

^{७.६७.१२}क्षरन्निव महामेघो वारिधाराः सहस्रशः
द्रोणमेघः पार्थशैलं ववर्ष शरवृष्टिभिः

^{७.६७.१३}अर्जुनः शरवर्षं तद्ब्रह्मास्त्रेणैव मारिष
प्रतिजग्राह तेजस्वी बाणैर्बाणान्विशातयन्

^{७.६७.१४}द्रोणस्तु पञ्चविंशत्या श्वेतवाहनमार्दयत्
वासुदेवं च सप्तत्या बाह्वोरुरसि चाशुगैः

^{७.६७.१५}पार्थस्तु प्रहसन्धीमानाचार्यं स शरौघिणम्
विसृजन्तं शितान्बाणानवारयत तं युधि

^{७.६७.१६}अथ तौ वध्यमानौ तु द्रोणेन रथसत्तमौ
आवर्जयेतां दुर्धर्षं युगान्ताग्निमिवोत्थितम्

^{७.६७.१७}वर्जयन्निशितान्बाणान्द्रोणचापविनिःसृतान्
किरीटमाली कौन्तेयो भोजानीकं न्यपातयत्

^{७.६७.१८}सोऽन्तरा कृतवर्माणं काम्बोजं च सुदक्षिणम्
अभ्ययाद्वर्जयन्द्रोणं मैनाकमिव पर्वतम्

^{७.६७.१९}ततो भोजो नरव्याघ्रं दुःसहः कुरुसत्तम
अविध्यत्तूर्णमव्यग्रो दशभिः कङ्कपत्रिभिः

^{७.६७.२०}तमर्जुनः शितेनाजौ राजन्विव्याध पत्रिणा
पुनश्चान्यैस्त्रिभिर्बाणैर्मोहयन्निव सात्वतम्

^{७.६७.२१}भोजस्तु प्रहसन्पार्थं वासुदेवं च माधवम्
एकैकं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत्

^{७.६७.२२}तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा विव्याधैनं त्रिसप्तभिः
शरैरग्निशिखाकारैः क्रुद्धाशीविषसंनिभैः

^{७.६७.२३}अथान्यद्धनुरादाय कृतवर्मा महारथः
पञ्चभिः सायकैस्तूर्णं विव्याधोरसि भारत

^{७.६७.२४}पुनश्च निशितैर्बाणैः पार्थं विव्याध पञ्चभिः
तं पार्थो नवभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे

^{७.६७.२५}विषक्तं दृश्य कौन्तेयं कृतवर्मरथं प्रति
चिन्तयामास वार्ष्णेयो न नः कालात्ययो भवेत्

^{७.६७.२६}ततः कृष्णोऽब्रवीत्पार्थं कृतवर्मणि मा दयाम्
कुरुसांबन्धिकं कृत्वा प्रमथ्यैनं विशातय

^{७.६७.२७}ततः स कृतवर्माणं मोहयित्वार्जुनः शरैः
अभ्यगाज्जवनैरश्वैः काम्बोजानामनीकिनीम्

^{७.६७.२८}अमर्षितस्तु हार्दिख्यः प्रविष्टे श्वेतवाहने
विधुन्वन्सशरं चापं पाञ्चाल्याभ्यां समागतः

^{७.६७.२९}चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यावर्जुनस्य पदानुगौ
पर्यवारयदायान्तौ कृतवर्मा रथेषुभिः

^{७.६७.३०}तावविध्यत्ततो भोजः सर्वपारशवैः शरैः
त्रिभिरेव युधामन्युं चतुर्भिश्चोत्तमौजसम्

^{७.६७.३१}तावप्येनं विव्यधतुर्दशभिर्दशभिः शरैः
संचिच्छिदतुरप्यस्य ध्वजं कार्मुकमेव च

^{७.६७.३२}अथान्यद्धनुरादाय हार्दिक्यः क्रोधमूर्छितः
कृत्वा विधनुषौ वीरौ शरवर्षैरवाकिरत्

^{७.६७.३३}तावन्ये धनुषी सज्ये कृत्वा भोजं विजघ्नतुः
तेनान्तरेण बीभत्सुर्विवेशामित्रवाहिनीम्

^{७.६७.३४}न लेभाते तु तौ द्वारं वारितौ कृतवर्मणा
धार्तराष्ट्रेष्वनीकेषु यतमानौ नरर्षभौ

^{७.६७.३५}अनीकान्यर्दयन्युद्धे त्वरितः श्वेतवाहनः
नावधीत्कृतवर्माणं प्राप्तमप्यरिसूदनः

^{७.६७.३६}तं दृष्ट्वा तु तथायान्तं शूरो राजा श्रुतायुधः
अभ्यद्रवत्सुसंक्रुद्धो विधुन्वानो महद्धनुः

^{७.६७.३७}स पार्थं त्रिभिरानर्छत्सप्तत्या च जनार्दनम्
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन पार्थकेतुमताडयत्

^{७.६७.३८}तमर्जुनो नवत्या तु शराणां नतपर्वणाम्
आजघान भृशं क्रुद्धस्तोत्त्रैरिव महाद्विपम्

^{७.६७.३९}स तन्न ममृषे राजन्पाण्डवेयस्य विक्रमम्
अथैनं सप्तसप्तत्या नाराचानां समार्पयत्

^{७.६७.४०}तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा शरावापं निकृत्य च
आजघानोरसि क्रुद्धः सप्तभिर्नतपर्वभिः

^{७.६७.४१}अथान्यद्धनुरादाय स राजा क्रोधमूर्छितः
वासविं नवभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत्

^{७.६७.४२}ततोऽर्जुनः स्मयन्नेव श्रुतायुधमरिंदमः
शरैरनेकसाहस्रैः पीडयामास भारत

^{७.६७.४३}अश्वांश्चास्यावधीत्तूर्णं सारथिं च महारथः
विव्याध चैनं सप्तत्या नाराचानां महाबलः

^{७.६७.४४}हताश्वं रथमुत्सृज्य स तु राजा श्रुतायुधः
अभ्यद्रवद्रणे पार्थं गदामुद्यम्य वीर्यवान्

^{७.६७.४५}वरुणस्यात्मजो वीरः स तु राजा श्रुतायुधः
पर्णाशा जननी यस्य शीततोया महानदी

^{७.६७.४६}तस्य माताब्रवीद्वाक्यं वरुणं पुत्रकारणात्
अवध्योऽयं भवेल्लोके शत्रूणां तनयो मम

^{७.६७.४७}वरुणस्त्वब्रवीत्प्रीतो ददाम्यस्मै वरं हितम्
दिव्यमस्त्रं सुतस्तेऽयं येनावध्यो भविष्यति

^{७.६७.४८}नास्ति चाप्यमरत्वं वै मनुष्यस्य कथंचन
सर्वेणावश्यमर्तव्यं जातेन सरितां वरे

^{७.६७.४९}दुर्धर्षस्त्वेष शत्रूणां रणेषु भविता सदा
अस्त्रस्यास्य प्रभावाद्वै व्येतु ते मानसो ज्वरः

^{७.६७.५०}इत्युक्त्वा वरुणः प्रादाद्गदां मन्त्रपुरस्कृताम्
यामासाद्य दुराधर्षः सर्वलोके श्रुतायुधः

^{७.६७.५१}उवाच चैनं भगवान्पुनरेव जलेश्वरः
अयुध्यति न मोक्तव्या सा त्वय्येव पतेदिति

^{७.६७.५२}स तया वीरघातिन्या जनार्दनमताडयत्
प्रतिजग्राह तां कृष्णः पीनेनांसेन वीर्यवान्

^{७.६७.५३}नाकम्पयत शौरिं सा विन्ध्यं गिरिमिवानिलः
प्रत्यभ्ययात्तं विप्रोढा कृत्येव दुरधिष्ठिता

^{७.६७.५४}जघान चास्थितं वीरं श्रुतायुधममर्षणम्
हत्वा श्रुतायुधं वीरं जगतीमन्वपद्यत

^{७.६७.५५}हाहाकारो महांस्तत्र सैन्यानां समजायत
स्वेनास्त्रेण हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिंदमम्

^{७.६७.५६}अयुध्यमानाय हि सा केशवाय नराधिप
क्षिप्ता श्रुतायुधेनाथ तस्मात्तमवधीद्गदा

^{७.६७.५७}यथोक्तं वरुणेनाजौ तथा स निधनं गतः
व्यसुश्चाप्यपतद्भूमौ प्रेक्षतां सर्वधन्विनाम्

^{७.६७.५८}पतमानस्तु स बभौ पर्णाशायाः प्रियः सुतः
संभग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः

^{७.६७.५९}ततः सर्वाणि सैन्यानि सेनामुख्याश्च सर्वशः
प्राद्रवन्त हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिंदमम्

^{७.६७.६०}तथ काम्बोजराजस्य पुत्रः शूरः सुदक्षिणः
अभ्ययाज्जवनैरश्वैः फल्गुनं शत्रुसूदनम्

^{७.६७.६१}तस्य पार्थः शरान्सप्त प्रेषयामास भारत
ते तं शूरं विनिर्भिद्य प्राविशन्धरणीतलम्

^{७.६७.६२}सोऽतिविद्धः शरैस्तीक्ष्णैर्गाण्डीवप्रेषितैर्मृधे
अर्जुनं प्रतिविव्याध दशभिः कङ्कपत्रिभिः

^{७.६७.६३}वासुदेवं त्रिभिर्विद्ध्वा पुनः पार्थं च पञ्चभिः
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा केतुं चिच्छेद मारिष

^{७.६७.६४}भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां तं च विव्याध पाण्डवः
स तु पार्थं त्रिभिर्विद्ध्वा सिंहनादमथानदत्

^{७.६७.६५}सर्वपारशवीं चैव शक्तिं शूरः सुदक्षिणः
सघण्टां प्राहिणोद्घोरां क्रुद्धो गाण्डीवधन्वने

^{७.६७.६६}सा ज्वलन्ती महोल्केव तमासाद्य महारथम्
सविस्फुलिङ्गा निर्भिद्य निपपात महीतले

^{७.६७.६७}तं चतुर्दशभिः पार्थो नाराचैः कङ्कपत्रिभिः
साश्वध्वजधनुःसूतं विव्याधाचिन्त्यविक्रमः
रथं चान्यैः सुबहुभिश्चक्रे विशकलं शरैः

^{७.६७.६८}सुदक्षिणं तु काम्बोजं मोघसंकल्पविक्रमम्
बिभेद हृदि बाणेन पृथुधारेण पाण्डवः

^{७.६७.६९}स भिन्नमर्मा स्रस्ताङ्गः प्रभ्रष्टमुकुटाङ्गदः
पपाताभिमुखः शूरो यन्त्रमुक्त इव ध्वजः

^{७.६७.७०}गिरेः शिखरजः श्रीमान्सुशाखः सुप्रतिष्ठितः
निर्भग्न इव वातेन कर्णिकारो हिमात्यये

^{७.६७.७१}शेते स्म निहतो भूमौ काम्बोजास्तरणोचितः
सुदर्शनीयस्ताम्राक्षः कर्णिना स सुदक्षिणः
पुत्रः काम्बोजराजस्य पार्थेन विनिपातितः

^{७.६७.७२}ततः सर्वाणि सैन्यानि व्यद्रवन्त सुतस्य ते
हतं श्रुतायुधं दृष्ट्वा काम्बोजं च सुदक्षिणम्