^{७.७०.१}संजय उवाच

^{७.७०.२}प्रविष्टयोर्महाराज पार्थवार्ष्णेययोस्तदा
दुर्योधने प्रयाते च पृष्ठतः पुरुषर्षभे

^{७.७०.३}जवेनाभ्यद्रवन्द्रोणं महता निस्वनेन च
पाण्डवाः सोमकैः सार्धं ततो युद्धमवर्तत

^{७.७०.४}तद्युद्धमभवद्घोरं तुमुलं लोमहर्षणम्
पाञ्चालानां कुरूणां च व्यूहस्य पुरतोऽद्भुतम्

^{७.७०.५}राजन्कदाचिन्नास्माभिर्दृष्टं तादृङ्न च श्रुतम्
यादृङ्मध्यगते सूर्ये युद्धमासीद्विशां पते

^{७.७०.६}धृष्टद्युम्नमुखाः पार्था व्यूढानीकाः प्रहारिणः
द्रोणस्य सैन्यं ते सर्वे शरवर्षैरवाकिरन्

^{७.७०.७}वयं द्रोणं पुरस्कृत्य सर्वशस्त्रभृतां वरम्
पार्षतप्रमुखान्पार्थानभ्यवर्षाम सायकैः

^{७.७०.८}महामेघाविवोदीर्णौ मिश्रवातौ हिमात्यये
सेनाग्रे विप्रकाशेते रुचिरे रथभूषिते

^{७.७०.९}समेत्य तु महासेने चक्रतुर्वेगमुत्तमम्
जाह्नवीयमुने नद्यौ प्रावृषीवोल्बणोदके

^{७.७०.१०}नानाशस्त्रपुरोवातो द्विपाश्वरथसंवृतः
गदाविद्युन्महारौद्रः संग्रामजलदो महान्

^{७.७०.११}भारद्वाजानिलोद्धूतः शरधारासहस्रवान्
अभ्यवर्षन्महारौद्रः पाण्डुसेनाग्निमुद्धतम्

^{७.७०.१२}समुद्रमिव घर्मान्ते विवान्घोरो महानिलः
व्यक्षोभयदनीकानि पाण्डवानां द्विजोत्तमः

^{७.७०.१३}तेऽपि सर्वप्रयत्नेन द्रोणमेव समाद्रवन्
बिभित्सन्तो महासेतुं वार्योघाः प्रबला इव

^{७.७०.१४}वारयामास तान्द्रोणो जलौघानचलो यथा
पाण्डवान्समरे क्रुद्धान्पाञ्चालांश्च सकेकयान्

^{७.७०.१५}अथापरेऽपि राजानः परावृत्य समन्ततः
महाबला रणे शूराः पाञ्चालानन्ववारयन्

^{७.७०.१६}ततो रणे नरव्याघ्रः पार्षतः पाण्डवैः सह
संजघानासकृद्द्रोणं बिभित्सुररिवाहिनीम्

^{७.७०.१७}यथैव शरवर्षाणि द्रोणो वर्षति पार्षते
तथैव शरवर्षाणि धृष्टद्युम्नोऽभ्यवर्षत

^{७.७०.१८}सनिस्त्रिंशपुरोवातः शक्तिप्रासर्ष्टिसंवृतः
ज्याविद्युच्चापसंह्रादो धृष्टद्युम्नबलाहकः

^{७.७०.१९}शरधाराश्मवर्षाणि व्यसृजत्सर्वतोदिशम्
निघ्नन्रथवराश्वौघांश्छादयामास वाहिनीम्

^{७.७०.२०}यं यमार्छच्छरैर्द्रोणः पाण्डवानां रथव्रजम्
ततस्ततः शरैर्द्रोणमपाकर्षत पार्षतः

^{७.७०.२१}तथा तु यतमानस्य द्रोणस्य युधि भारत
धृष्टद्युम्नं समासाद्य त्रिधा सैन्यमभिद्यत

^{७.७०.२२}भोजमेके न्यवर्तन्त जलसंधमथापरे
पाण्डवैर्हन्यमानाश्च द्रोणमेवापरेऽव्रजन्

^{७.७०.२३}सैन्यान्यघटयद्यानि द्रोणस्तु रथिनां वरः
व्यधमच्चापि तान्यस्य धृष्टद्युम्नो महारथः

^{७.७०.२४}धार्तराष्ट्रास्त्रिधाभूता वध्यन्ते पाण्डुसृञ्जयैः
अगोपाः पशवोऽरण्ये बहुभिः श्वापदैरिव

^{७.७०.२५}कालः संग्रसते योधान्धृष्टद्युम्नेन मोहितान्
संग्रामे तुमुले तस्मिन्निति संमेनिरे जनाः

^{७.७०.२६}कुनृपस्य यथा राष्ट्रं दुर्भिक्षव्याधितस्करैः
द्राव्यते तद्वदापन्ना पाण्डवैस्तव वाहिनी

^{७.७०.२७}अर्करश्मिप्रभिन्नेषु शस्त्रेषु कवचेषु च
चक्षूंषि प्रतिहन्यन्ते सैन्येन रजसा तथा

^{७.७०.२८}त्रिधाभूतेषु सैन्येषु वध्यमानेषु पाण्डवैः
अमर्षितस्ततो द्रोणः पाञ्चालान्व्यधमच्छरैः

^{७.७०.२९}मृद्नतस्तान्यनीकानि निघ्नतश्चापि सायकैः
बभूव रूपं द्रोणस्य कालाग्नेरिव दीप्यतः

^{७.७०.३०}रथं नागं हयं चापि पत्तिनश्च विशां पते
एकैकेनेषुणा संख्ये निर्बिभेद महारथः

^{७.७०.३१}पाण्डवानां तु सैन्येषु नास्ति कश्चित्स भारत
दधार यो रणे बाणान्द्रोणचापच्युताञ्शितान्

^{७.७०.३२}तत्पच्यमानमर्केण द्रोणसायकतापितम्
बभ्राम पार्षतं सैन्यं तत्र तत्रैव भारत

^{७.७०.३३}तथैव पार्षतेनापि काल्यमानं बलं तव
अभवत्सर्वतो दीप्तं शुष्कं वनमिवाग्निना

^{७.७०.३४}वध्यमानेषु सैन्येषु द्रोणपार्षतसायकैः
त्यक्त्वा प्राणान्परं शक्त्या प्रायुध्यन्त स्म सैनिकाः

^{७.७०.३५}तावकानां परेषां च युध्यतां भरतर्षभ
नासीत्कश्चिन्महाराज योऽत्याक्षीत्संयुगं भयात्

^{७.७०.३६}भीमसेनं तु कौन्तेयं सोदर्याः पर्यवारयन्
विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च महारथः

^{७.७०.३७}विन्दानुविन्दावावन्त्यौ क्षेमधूर्तिश्च वीर्यवान्
त्रयाणां तव पुत्राणां त्रय एवानुयायिनः

^{७.७०.३८}बाह्लीकराजस्तेजस्वी कुलपुत्रो महारथः
सहसेनः सहामात्यो द्रौपदेयानवारयत्

^{७.७०.३९}शैब्यो गोवासनो राजा योधैर्दशशतावरैः
काश्यस्याभिभुवः पुत्रं पराक्रान्तमवारयत्

^{७.७०.४०}अजातशत्रुं कौन्तेयं ज्वलन्तमिव पावकम्
मद्राणामीश्वरः शल्यो राजा राजानमावृणोत्

^{७.७०.४१}दुःशासनस्त्ववस्थाप्य स्वमनीकममर्षणः
सात्यकिं प्रययौ क्रुद्धः शूरो रथवरं युधि

^{७.७०.४२}स्वकेनाहमनीकेन संनद्धकवचावृतः
चतुःशतैर्महेष्वासैश्चेकितानमवारयम्

^{७.७०.४३}शकुनिस्तु सहानीको माद्रीपुत्रमवारयत्
गान्धारकैः सप्तशतैश्चापशक्तिशरासिभिः

^{७.७०.४४}विन्दानुविन्दावावन्त्यौ विराटं मत्स्यमार्छताम्
प्राणांस्त्यक्त्वा महेष्वासौ मित्रार्थेऽभ्युद्यतौ युधि

^{७.७०.४५}शिखण्डिनं याज्ञसेनिं रुन्धानमपराजितम्
बाह्लिकः प्रतिसंयत्तः पराक्रान्तमवारयत्

^{७.७०.४६}धृष्टद्युम्नं च पाञ्चाल्यं क्रूरैः सार्धं प्रभद्रकैः
आवन्त्यः सह सौवीरैः क्रुद्धरूपमवारयत्

^{७.७०.४७}घटोत्कचं तथा शूरं राक्षसं क्रूरयोधिनम्
अलायुधोऽद्रवत्तूर्णं क्रुद्धमायान्तमाहवे

^{७.७०.४८}अलम्बुसं राक्षसेन्द्रं कुन्तिभोजो महारथः
सैन्येन महता युक्तः क्रुद्धरूपमवारयत्

^{७.७०.४९}सैन्धवः पृष्ठतस्त्वासीत्सर्वसैन्यस्य भारत
रक्षितः परमेष्वासैः कृपप्रभृतिभी रथैः

^{७.७०.५०}तस्यास्तां चक्ररक्षौ द्वौ सैन्धवस्य बृहत्तमौ
द्रौणिर्दक्षिणतो राजन्सूतपुत्रश्च वामतः

^{७.७०.५१}पृष्ठगोपास्तु तस्यासन्सौमदत्तिपुरोगमाः
कृपश्च वृषसेनश्च शलः शल्यश्च दुर्जयः

^{७.७०.५२}नीतिमन्तो महेष्वासाः सर्वे युद्धविशारदाः
सैन्धवस्य विधायैवं रक्षां युयुधिरे तदा