^{७.७३.१}धृतराष्ट्र उवाच

^{७.७३.२}बाणे तस्मिन्निकृत्ते तु धृष्टद्युम्ने च मोक्षिते
तेन वृष्णिप्रवीरेण युयुधानेन संजय

^{७.७३.३}अमर्षितो महेष्वासः सर्वशस्त्रभृतां वरः
नरव्याघ्रः शिनेः पौत्रे द्रोणः किमकरोद्युधि

^{७.७३.४}संजय उवाच

^{७.७३.५}संप्रद्रुतः क्रोधविषो व्यादितास्यशरासनः
तीक्ष्णधारेषुदशनः शितनाराचदंष्ट्रवान्

^{७.७३.६}संरम्भामर्षताम्राक्षो महाहिरिव निःश्वसन्
नरवीरप्रमुदितैः शोणैरश्वैर्महाजवैः

^{७.७३.७}उत्पतद्भिरिवाकाशं क्रमद्भिरिव सर्वतः
रुक्मपुङ्खाञ्शरानस्यन्युयुधानमुपाद्रवत्

^{७.७३.८}शरपातमहावर्षं रथघोषबलाहकम्
कार्मुकाकर्षविक्षिप्तं नाराचबहुविद्युतम्

^{७.७३.९}शक्तिखड्गाशनिधरं क्रोधवेगसमुत्थितम्
द्रोणमेघमनावार्यं हयमारुतचोदितम्

^{७.७३.१०}दृष्ट्वैवाभिपतन्तं तं शूरः परपुरंजयः
उवाच सूतं शैनेयः प्रहसन्युद्धदुर्मदः

^{७.७३.११}एतं वै ब्राह्मणं क्रूरं स्वकर्मण्यनवस्थितम्
आश्रयं धार्तराष्ट्रस्य राज्ञो दुःखभयावहम्

^{७.७३.१२}शीघ्रं प्रजवितैरश्वैः प्रत्युद्याहि प्रहृष्टवत्
आचार्यं राजपुत्राणां सततं शूरमानिनम्

^{७.७३.१३}ततो रजतसंकाशा माधवस्य हयोत्तमाः
द्रोणस्याभिमुखाः शीघ्रमगच्छन्वातरंहसः

^{७.७३.१४}इषुजालावृतं घोरमन्धकारमनन्तरम्
अनाधृष्यमिवान्येषां शूराणामभवत्तदा

^{७.७३.१५}ततः शीघ्रास्त्रविदुषोर्द्रोणसात्वतयोस्तदा
नान्तरं शरवृष्टीनां दृश्यते नरसिंहयोः

^{७.७३.१६}इषूणां संनिपातेन शब्दो धाराभिघातजः
शुश्रुवे शक्रमुक्तानामशनीनामिव स्वनः

^{७.७३.१७}नाराचैरतिविद्धानां शराणां रूपमाबभौ
आशीविषविदष्टानां सर्पाणामिव भारत

^{७.७३.१८}तयोर्ज्यातलनिर्घोषो व्यश्रूयत सुदारुणः
अजस्रं शैलशृङ्गाणां वज्रेणाहन्यतामिव

^{७.७३.१९}उभयोस्तौ रथौ राजंस्ते चाश्वास्तौ च सारथी
रुक्मपुङ्खैः शरैश्छन्नाश्चित्ररूपा बभुस्तदा

^{७.७३.२०}निर्मलानामजिह्मानां नाराचानां विशां पते
निर्मुक्ताशीविषाभानां संपातोऽभूत्सुदारुणः

^{७.७३.२१}उभयोः पतिते छत्रे तथैव पतितौ ध्वजौ
उभौ रुधिरसिक्ताङ्गावुभौ च विजयैषिणौ

^{७.७३.२२}स्रवद्भिः शोणितं गात्रैः प्रस्रुताविव वारणौ
अन्योन्यमभिविध्येतां जीवितान्तकरैः शरैः

^{७.७३.२३}गर्जितोत्क्रुष्टसंनादाः शङ्खदुन्दुभिनिस्वनाः
उपारमन्महाराज व्याजहार न कश्चन

^{७.७३.२४}तूष्णींभूतान्यनीकानि योधा युद्धादुपारमन्
ददृशे द्वैरथं ताभ्यां जातकौतूहलो जनः

^{७.७३.२५}रथिनो हस्तियन्तारो हयारोहाः पदातयः
अवैक्षन्ताचलैर्नेत्रैः परिवार्य रथर्षभौ

^{७.७३.२६}हस्त्यनीकान्यतिष्ठन्त तथानीकानि वाजिनाम्
तथैव रथवाहिन्यः प्रतिव्यूह्य व्यवस्थिताः

^{७.७३.२७}मुक्ताविद्रुमचित्रैश्च मणिकाञ्चनभूषितैः
ध्वजैराभरणैश्चित्रैः कवचैश्च हिरण्मयैः

^{७.७३.२८}वैजयन्तीपताकाभिः परिस्तोमाङ्गकम्बलैः
विमलैर्निशितैः शस्त्रैर्हयानां च प्रकीर्णकैः

^{७.७३.२९}जातरूपमयीभिश्च राजतीभिश्च मूर्धसु
गजानां कुम्भमालाभिर्दन्तवेष्टैश्च भारत

^{७.७३.३०}सबलाकाः सखद्योताः सैरावतशतह्रदाः
अदृश्यन्तोष्णपर्याये मेघानामिव वागुराः

^{७.७३.३१}अपश्यन्नस्मदीयाश्च ते च यौधिष्ठिराः स्थिताः
तद्युद्धं युयुधानस्य द्रोणस्य च महात्मनः

^{७.७३.३२}विमानाग्रगता देवा ब्रह्मशक्रपुरोगमाः
सिद्धचारणसंघाश्च विद्याधरमहोरगाः

^{७.७३.३३}गतप्रत्यागताक्षेपैश्चित्रैः शस्त्रविघातिभिः
विविधैर्विस्मयं जग्मुस्तयोः पुरुषसिंहयोः

^{७.७३.३४}हस्तलाघवमस्त्रेषु दर्शयन्तौ महाबलौ
अन्योन्यं समविध्येतां शरैस्तौ द्रोणसात्यकी

^{७.७३.३५}ततो द्रोणस्य दाशार्हः शरांश्चिच्छेद संयुगे
पत्रिभिः सुदृढैराशु धनुश्चैव महाद्युते

^{७.७३.३६}निमेषान्तरमात्रेण भारद्वाजोऽपरं धनुः
सज्यं चकार तच्चाशु चिच्छेदास्य स सात्यकिः

^{७.७३.३७}ततस्त्वरन्पुनर्द्रोणो धनुर्हस्तो व्यतिष्ठत
सज्यं सज्यं पुनश्चास्य चिच्छेद निशितैः शरैः

^{७.७३.३८}ततोऽस्य संयुगे द्रोणो दृष्ट्वा कर्मातिमानुषम्
युयुधानस्य राजेन्द्र मनसेदमचिन्तयत्

^{७.७३.३९}एतदस्त्रबलं रामे कार्तवीर्ये धनंजये
भीष्मे च पुरुषव्याघ्रे यदिदं सात्वतां वरे

^{७.७३.४०}तं चास्य मनसा द्रोणः पूजयामास विक्रमम्
लाघवं वासवस्येव संप्रेक्ष्य द्विजसत्तमः

^{७.७३.४१}तुतोषास्त्रविदां श्रेष्ठस्तथा देवाः सवासवाः
न तामालक्षयामासुर्लघुतां शीघ्रकारिणः

^{७.७३.४२}देवाश्च युयुधानस्य गन्धर्वाश्च विशां पते
सिद्धचारणसंघाश्च विदुर्द्रोणस्य कर्म तत्

^{७.७३.४३}ततोऽन्यद्धनुरादाय द्रोणः क्षत्रियमर्दनः
अस्त्रैरस्त्रविदां श्रेष्ठो योधयामास भारत

^{७.७३.४४}तस्यास्त्राण्यस्त्रमायाभिः प्रतिहन्य स सात्यकिः
जघान निशितैर्बाणैस्तदद्भुतमिवाभवत्

^{७.७३.४५}तस्यातिमानुषं कर्म दृष्ट्वान्यैरसमं रणे
युक्तं योगेन योगज्ञास्तावकाः समपूजयन्

^{७.७३.४६}यदस्त्रमस्यति द्रोणस्तदेवास्यति सात्यकिः
तमाचार्योऽप्यसंभ्रान्तोऽयोधयच्छत्रुतापनः

^{७.७३.४७}ततः क्रुद्धो महाराज धनुर्वेदस्य पारगः
वधाय युयुधानस्य दिव्यमस्त्रमुदैरयत्

^{७.७३.४८}तदाग्नेयं महाघोरं रिपुघ्नमुपलक्ष्य सः
अस्त्रं दिव्यं महेष्वासो वारुणं समुदैरयत्

^{७.७३.४९}हाहाकारो महानासीद्दृष्ट्वा दिव्यास्त्रधारिणौ
न विचेरुस्तदाकाशे भूतान्याकाशगान्यपि

^{७.७३.५०}अस्त्रे ते वारुणाग्नेये ताभ्यां बाणसमाहिते
न तावदभिषज्येते व्यावर्तदथ भास्करः

^{७.७३.५१}ततो युधिष्ठिरो राजा भीमसेनश्च पाण्डवः
नकुलः सहदेवश्च पर्यरक्षन्त सात्यकिम्

^{७.७३.५२}धृष्टद्युम्नमुखैः सार्धं विराटश्च सकेकयः
मत्स्याः शाल्वेयसेनाश्च द्रोणमाजग्मुरञ्जसा

^{७.७३.५३}दुःशासनं पुरस्कृत्य राजपुत्राः सहस्रशः
द्रोणमभ्युपपद्यन्त सपत्नैः परिवारितम्

^{७.७३.५४}ततो युद्धमभूद्राजंस्तव तेषां च धन्विनाम्
रजसा संवृते लोके शरजालसमावृते

^{७.७३.५५}सर्वमाविग्नमभवन्न प्राज्ञायत किंचन
सैन्येन रजसा ध्वस्ते निर्मर्यादमवर्तत