^{१.११६.१}वैशंपायन उवाच

^{१.११६.२}दर्शनीयांस्ततः पुत्रान्पाण्डुः पञ्च महावने
तान्पश्यन्पर्वते रेमे स्वबाहुबलपालितान्

^{१.११६.३}सुपुष्पितवने काले कदाचिन्मधुमाधवे
भूतसंमोहने राजा सभार्यो व्यचरद्वनम्

^{१.११६.४}पलाशैस्तिलकैश्चूतैश्चम्पकैः पारिभद्रकैः
अन्यैश्च बहुभिर्वृक्षैः फलपुष्पसमृद्धिभिः

^{१.११६.५}जलस्थानैश्च विविधैः पद्मिनीभिश्च शोभितम्
पाण्डोर्वनं तु संप्रेक्ष्य प्रजज्ञे हृदि मन्मथः

^{१.११६.६}प्रहृष्टमनसं तत्र विहरन्तं यथामरम्
तं माद्र्यनुजगामैका वसनं बिभ्रती शुभम्

^{१.११६.७}समीक्षमाणः स तु तां वयःस्थां तनुवाससम्
तस्य कामः प्रववृधे गहनेऽग्निरिवोत्थितः

^{१.११६.८}रहस्यात्मसमां दृष्ट्वा राजा राजीवलोचनाम्
न शशाक नियन्तुं तं कामं कामबलात्कृतः

^{१.११६.९}तत एनां बलाद्राजा निजग्राह रहोगताम्
वार्यमाणस्तया देव्या विस्फुरन्त्या यथाबलम्

^{१.११६.१०}स तु कामपरीतात्मा तं शापं नान्वबुध्यत
माद्रीं मैथुनधर्मेण गच्छमानो बलादिव

^{१.११६.११}जीवितान्ताय कौरव्यो मन्मथस्य वशं गतः
शापजं भयमुत्सृज्य जगामैव बलात्प्रियाम्

^{१.११६.१२}तस्य कामात्मनो बुद्धिः साक्षात्कालेन मोहिता
संप्रमथ्येन्द्रियग्रामं प्रनष्टा सह चेतसा

^{१.११६.१३}स तया सह संगम्य भार्यया कुरुनन्दन
पाण्डुः परमधर्मात्मा युयुजे कालधर्मणा

^{१.११६.१४}ततो माद्री समालिङ्ग्य राजानं गतचेतसम्
मुमोच दुःखजं शब्दं पुनः पुनरतीव ह

^{१.११६.१५}सह पुत्रैस्ततः कुन्ती माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
आजग्मुः सहितास्तत्र यत्र राजा तथागतः

^{१.११६.१६}ततो माद्र्यब्रवीद्राजन्नार्ता कुन्तीमिदं वचः
एकैव त्वमिहागच्छ तिष्ठन्त्वत्रैव दारकाः

^{१.११६.१७}तच्छ्रुत्वा वचनं तस्यास्तत्रैवावार्य दारकान्
हताहमिति विक्रुश्य सहसोपजगाम ह

^{१.११६.१८}दृष्ट्वा पाण्डुं च माद्रीं च शयानौ धरणीतले
कुन्ती शोकपरीताङ्गी विललाप सुदुःखिता

^{१.११६.१९}रक्ष्यमाणो मया नित्यं वीरः सततमात्मवान्
कथं त्वमभ्यतिक्रान्तः शापं जानन्वनौकसः

^{१.११६.२०}ननु नाम त्वया माद्रि रक्षितव्यो जनाधिपः
सा कथं लोभितवती विजने त्वं नराधिपम्

^{१.११६.२१}कथं दीनस्य सततं त्वामासाद्य रहोगताम्
तं विचिन्तयतः शापं प्रहर्षः समजायत

^{१.११६.२२}धन्या त्वमसि बाह्लीकि मत्तो भाग्यतरा तथा
दृष्टवत्यसि यद्वक्त्रं प्रहृष्टस्य महीपतेः

^{१.११६.२३}माद्र्युवाच

^{१.११६.२४}विलोभ्यमानेन मया वार्यमाणेन चासकृत्
आत्मा न वारितोऽनेन सत्यं दिष्टं चिकीर्षुणा

^{१.११६.२५}कुन्त्युवाच

^{१.११६.२६}अहं ज्येष्ठा धर्मपत्नी ज्येष्ठं धर्मफलं मम
अवश्यं भाविनो भावान्मा मां माद्रि निवर्तय

^{१.११६.२७}अन्वेष्यामीह भर्तारमहं प्रेतवशं गतम्
उत्तिष्ठ त्वं विसृज्यैनमिमान्रक्षस्व दारकान्

^{१.११६.२८}माद्र्युवाच

^{१.११६.२९}अहमेवानुयास्यामि भर्तारमपलायिनम्
न हि तृप्तास्मि कामानां तज्ज्येष्ठा अनुमन्यताम्

^{१.११६.३०}मां चाभिगम्य क्षीणोऽयं कामाद्भरतसत्तमः
तमुच्छिन्द्यामस्य कामं कथं नु यमसादने

^{१.११६.३१}न चाप्यहं वर्तयन्ती निर्विशेषं सुतेषु ते
वृत्तिमार्ये चरिष्यामि स्पृशेदेनस्तथा हि माम्

^{१.११६.३२}तस्मान्मे सुतयोः कुन्ति वर्तितव्यं स्वपुत्रवत्
मां हि कामयमानोऽयं राजा प्रेतवशं गतः

^{१.११६.३३}राज्ञः शरीरेण सह ममापीदं कलेवरम्
दग्धव्यं सुप्रतिच्छन्नमेतदार्ये प्रियं कुरु

^{१.११६.३४}दारकेष्वप्रमत्ता च भवेथाश्च हिता मम
अतोऽन्यन्न प्रपश्यामि संदेष्टव्यं हि किंचन

^{१.११६.३५}वैशंपायन उवाच

^{१.११६.३६}इत्युक्त्वा तं चिताग्निस्थं धर्मपत्नी नरर्षभम्
मद्रराजात्मजा तूर्णमन्वारोहद्यशस्विनी