^{१.११७.१}वैशंपायन उवाच

^{१.११७.२}पाण्डोरवभृथं कृत्वा देवकल्पा महर्षयः
ततो मन्त्रमकुर्वन्त ते समेत्य तपस्विनः

^{१.११७.३}हित्वा राज्यं च राष्ट्रं च स महात्मा महातपाः
अस्मिन्स्थाने तपस्तप्तुं तापसाञ्शरणं गतः

^{१.११७.४}स जातमात्रान्पुत्रांश्च दारांश्च भवतामिह
प्रदायोपनिधिं राजा पाण्डुः स्वर्गमितो गतः

^{१.११७.५}ते परस्परमामन्त्र्य सर्वभूतहिते रताः
पाण्डोः पुत्रान्पुरस्कृत्य नगरं नागसाह्वयम्

^{१.११७.६}उदारमनसः सिद्धा गमने चक्रिरे मनः
भीष्माय पाण्डवान्दातुं धृतराष्ट्राय चैव हि

^{१.११७.७}तस्मिन्नेव क्षणे सर्वे तानादाय प्रतस्थिरे
पाण्डोर्दारांश्च पुत्रांश्च शरीरं चैव तापसाः

^{१.११७.८}सुखिनी सा पुरा भूत्वा सततं पुत्रवत्सला
प्रपन्ना दीर्घमध्वानं संक्षिप्तं तदमन्यत

^{१.११७.९}सा नदीर्घेण कालेन संप्राप्ता कुरुजाङ्गलम्
वर्धमानपुरद्वारमाससाद यशस्विनी

^{१.११७.१०}तं चारणसहस्राणां मुनीनामागमं तदा
श्रुत्वा नागपुरे नॄणां विस्मयः समजायत

^{१.११७.११}मुहूर्तोदित आदित्ये सर्वे धर्मपुरस्कृताः
सदारास्तापसान्द्रष्टुं निर्ययुः पुरवासिनः

^{१.११७.१२}स्त्रीसंघाः क्षत्रसंघाश्च यानसंघान्समास्थिताः
ब्राह्मणैः सह निर्जग्मुर्ब्राह्मणानां च योषितः

^{१.११७.१३}तथा विट्शूद्रसंघानां महान्व्यतिकरोऽभवत्
न कश्चिदकरोदीर्ष्यामभवन्धर्मबुद्धयः

^{१.११७.१४}तथा भीष्मः शांतनवः सोमदत्तोऽथ बाह्लिकः
प्रज्ञाचक्षुश्च राजर्षिः क्षत्ता च विदुरः स्वयम्

^{१.११७.१५}सा च सत्यवती देवी कौसल्या च यशस्विनी
राजदारैः परिवृता गान्धारी च विनिर्ययौ

^{१.११७.१६}धृतराष्ट्रस्य दायादा दुर्योधनपुरोगमाः
भूषिता भूषणैश्चित्रैः शतसंख्या विनिर्ययुः

^{१.११७.१७}तान्महर्षिगणान्सर्वाञ्शिरोभिरभिवाद्य च
उपोपविविशुः सर्वे कौरव्याः सपुरोहिताः

^{१.११७.१८}तथैव शिरसा भूमावभिवाद्य प्रणम्य च
उपोपविविशुः सर्वे पौरजानपदा अपि

^{१.११७.१९}तमकूजमिवाज्ञाय जनौघं सर्वशस्तदा
भीष्मो राज्यं च राष्ट्रं च महर्षिभ्यो न्यवेदयत्

^{१.११७.२०}तेषामथो वृद्धतमः प्रत्युत्थाय जटाजिनी
महर्षिमतमाज्ञाय महर्षिरिदमब्रवीत्

^{१.११७.२१}यः स कौरव्यदायादः पाण्डुर्नाम नराधिपः
कामभोगान्परित्यज्य शतशृङ्गमितो गतः

^{१.११७.२२}ब्रह्मचर्यव्रतस्थस्य तस्य दिव्येन हेतुना
साक्षाद्धर्मादयं पुत्रस्तस्य जातो युधिष्ठिरः

^{१.११७.२३}तथेमं बलिनां श्रेष्ठं तस्य राज्ञो महात्मनः
मातरिश्वा ददौ पुत्रं भीमं नाम महाबलम्

^{१.११७.२४}पुरुहूतादयं जज्ञे कुन्त्यां सत्यपराक्रमः
यस्य कीर्तिर्महेष्वासान्सर्वानभिभविष्यति

^{१.११७.२५}यौ तु माद्री महेष्वासावसूत कुरुसत्तमौ
अश्विभ्यां मनुजव्याघ्राविमौ तावपि तिष्ठतः

^{१.११७.२६}चरता धर्मनित्येन वनवासं यशस्विना
एष पैतामहो वंशः पाण्डुना पुनरुद्धृतः

^{१.११७.२७}पुत्राणां जन्म वृद्धिं च वैदिकाध्ययनानि च
पश्यतः सततं पाण्डोः शश्वत्प्रीतिरवर्धत

^{१.११७.२८}वर्तमानः सतां वृत्ते पुत्रलाभमवाप्य च
पितृलोकं गतः पाण्डुरितः सप्तदशेऽहनि

^{१.११७.२९}तं चितागतमाज्ञाय वैश्वानरमुखे हुतम्
प्रविष्टा पावकं माद्री हित्वा जीवितमात्मनः

^{१.११७.३०}सा गता सह तेनैव पतिलोकमनुव्रता
तस्यास्तस्य च यत्कार्यं क्रियतां तदनन्तरम्

^{१.११७.३१}इमे तयोः शरीरे द्वे सुताश्चेमे तयोर्वराः
क्रियाभिरनुगृह्यन्तां सह मात्रा परंतपाः

^{१.११७.३२}प्रेतकार्ये च निर्वृत्ते पितृमेधं महायशाः
लभतां सर्वधर्मज्ञः पाण्डुः कुरुकुलोद्वहः

^{१.११७.३३}एवमुक्त्वा कुरून्सर्वान्कुरूणामेव पश्यताम्
क्षणेनान्तर्हिताः सर्वे चारणा गुह्यकैः सह

^{१.११७.३४}गन्धर्वनगराकारं तत्रैवान्तर्हितं पुनः
ऋषिसिद्धगणं दृष्ट्वा विस्मयं ते परं ययुः