^{१.१२२.१}वैशंपायन उवाच

^{१.१२२.२}ततो द्रुपदमासाद्य भारद्वाजः प्रतापवान्
अब्रवीत्पार्षतं राजन्सखायं विद्धि मामिति

^{१.१२२.३}द्रुपद उवाच

^{१.१२२.४}अकृतेयं तव प्रज्ञा ब्रह्मन्नातिसमञ्जसी
यन्मां ब्रवीषि प्रसभं सखा तेऽहमिति द्विज

^{१.१२२.५}न हि राज्ञामुदीर्णानामेवंभूतैर्नरैः क्वचित्
सख्यं भवति मन्दात्मञ्श्रिया हीनैर्धनच्युतैः

^{१.१२२.६}सौहृदान्यपि जीर्यन्ते कालेन परिजीर्यताम्
सौहृदं मे त्वया ह्यासीत्पूर्वं सामर्थ्यबन्धनम्

^{१.१२२.७}न सख्यमजरं लोके जातु दृश्येत कर्हिचित्
कामो वैनं विहरति क्रोधश्चैनं प्रवृश्चति

^{१.१२२.८}मैवं जीर्णमुपासिष्ठाः सख्यं नवमुपाकुरु
आसीत्सख्यं द्विजश्रेष्ठ त्वया मेऽर्थनिबन्धनम्

^{१.१२२.९}न दरिद्रो वसुमतो नाविद्वान्विदुषः सखा
शूरस्य न सखा क्लीबः सखिपूर्वं किमिष्यते

^{१.१२२.१०}ययोरेव समं वित्तं ययोरेव समं कुलम्
तयोः सख्यं विवाहश्च न तु पुष्टविपुष्टयोः

^{१.१२२.११}नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा
नाराज्ञा संगतं राज्ञः सखिपूर्वं किमिष्यते

^{१.१२२.१२}वैशंपायन उवाच

^{१.१२२.१३}द्रुपदेनैवमुक्तस्तु भारद्वाजः प्रतापवान्
मुहूर्तं चिन्तयामास मन्युनाभिपरिप्लुतः

^{१.१२२.१४}स विनिश्चित्य मनसा पाञ्चालं प्रति बुद्धिमान्
जगाम कुरुमुख्यानां नगरं नागसाह्वयम्

^{१.१२२.१५}कुमारास्त्वथ निष्क्रम्य समेता गजसाह्वयात्
क्रीडन्तो वीटया तत्र वीराः पर्यचरन्मुदा

^{१.१२२.१६}पपात कूपे सा वीटा तेषां वै क्रीडतां तदा
न च ते प्रत्यपद्यन्त कर्म वीटोपलब्धये

^{१.१२२.१७}अथ द्रोणः कुमारांस्तान्दृष्ट्वा कृत्यवतस्तदा
प्रहस्य मन्दं पैशल्यादभ्यभाषत वीर्यवान्

^{१.१२२.१८}अहो नु धिग्बलं क्षात्रं धिगेतां वः कृतास्त्रताम्
भरतस्यान्वये जाता ये वीटां नाधिगच्छत

^{१.१२२.१९}एष मुष्टिरिषीकाणां मयास्त्रेणाभिमन्त्रितः
अस्य वीर्यं निरीक्षध्वं यदन्यस्य न विद्यते

^{१.१२२.२०}वेत्स्यामीषीकया वीटां तामिषीकामथान्यया
तामन्यया समायोगो वीटाया ग्रहणे मम

^{१.१२२.२१}तदपश्यन्कुमारास्ते विस्मयोत्फुल्ललोचनाः
अवेष्क्य चोद्धृतां वीटां वीटावेद्धारमब्रुवन्

^{१.१२२.२२}अभिवादयामहे ब्रह्मन्नैतदन्येषु विद्यते
कोऽसि कं त्वाभिजानीमो वयं किं करवामहे

^{१.१२२.२३}द्रोण उवाच

^{१.१२२.२४}आचक्षध्वं च भीष्माय रूपेण च गुणैश्च माम्
स एव सुमहाबुद्धिः सांप्रतं प्रतिपत्स्यते

^{१.१२२.२५}वैशंपायन उवाच

^{१.१२२.२६}तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे भीष्ममूचुः पितामहम्
ब्राह्मणस्य वचस्तथ्यं तच्च कर्मविशेषवत्

^{१.१२२.२७}भीष्मः श्रुत्वा कुमाराणां द्रोणं तं प्रत्यजानत
युक्तरूपः स हि गुरुरित्येवमनुचिन्त्य च

^{१.१२२.२८}अथैनमानीय तदा स्वयमेव सुसत्कृतम्
परिपप्रच्छ निपुणं भीष्मः शस्त्रभृतां वरः
हेतुमागमने तस्य द्रोणः सर्वं न्यवेदयत्

^{१.१२२.२९}महर्षेरग्निवेश्यस्य सकाशमहमच्युत
अस्त्रार्थमगमं पूर्वं धनुर्वेदजिघृक्षया

^{१.१२२.३०}ब्रह्मचारी विनीतात्मा जटिलो बहुलाः समाः
अवसं तत्र सुचिरं धनुर्वेदचिकीर्षया

^{१.१२२.३१}पाञ्चालराजपुत्रस्तु यज्ञसेनो महाबलः
मया सहाकरोद्विद्यां गुरोः श्राम्यन्समाहितः

^{१.१२२.३२}स मे तत्र सखा चासीदुपकारी प्रियश्च मे
तेनाहं सह संगम्य रतवान्सुचिरं बत
बाल्यात्प्रभृति कौरव्य सहाध्ययनमेव च

^{१.१२२.३३}स समासाद्य मां तत्र प्रियकारी प्रियंवदः
अब्रवीदिति मां भीष्म वचनं प्रीतिवर्धनम्

^{१.१२२.३४}अहं प्रियतमः पुत्रः पितुर्द्रोण महात्मनः
अभिषेक्ष्यति मां राज्ये स पाञ्चाल्यो यदा तदा

^{१.१२२.३५}त्वद्भोज्यं भविता राज्यं सखे सत्येन ते शपे
मम भोगाश्च वित्तं च त्वदधीनं सुखानि च

^{१.१२२.३६}एवमुक्तः प्रवव्राज कृतास्त्रोऽहं धनेप्सया
अभिषिक्तं च श्रुत्वैनं कृतार्थोऽस्मीति चिन्तयन्

^{१.१२२.३७}प्रियं सखायं सुप्रीतो राज्यस्थं पुनराव्रजम्
संस्मरन्संगमं चैव वचनं चैव तस्य तत्

^{१.१२२.३८}ततो द्रुपदमागम्य सखिपूर्वमहं प्रभो
अब्रुवं पुरुषव्याघ्र सखायं विद्धि मामिति

^{१.१२२.३९}उपस्थितं तु द्रुपदः सखिवच्चाभिसंगतम्
स मां निराकारमिव प्रहसन्निदमब्रवीत्

^{१.१२२.४०}अकृतेयं तव प्रज्ञा ब्रह्मन्नातिसमञ्जसी
यदात्थ मां त्वं प्रसभं सखा तेऽहमिति द्विज

^{१.१२२.४१}न हि राज्ञामुदीर्णानामेवंभूतैर्नरैः क्वचित्
सख्यं भवति मन्दात्मञ्श्रिया हीनैर्धनच्युतैः

^{१.१२२.४२}नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा
नाराजा पार्थिवस्यापि सखिपूर्वं किमिष्यते

^{१.१२२.४३}द्रुपदेनैवमुक्तोऽहं मन्युनाभिपरिप्लुतः
अभ्यागच्छं कुरून्भीष्म शिष्यैरर्थी गुणान्वितैः

^{१.१२२.४४}प्रतिजग्राह तं भीष्मो गुरुं पाण्डुसुतैः सह
पौत्रानादाय तान्सर्वान्वसूनि विविधानि च

^{१.१२२.४५}शिष्या इति ददौ राजन्द्रोणाय विधिपूर्वकम्
स च शिष्यान्महेष्वासः प्रतिजग्राह कौरवान्

^{१.१२२.४६}प्रतिगृह्य च तान्सर्वान्द्रोणो वचनमब्रवीत्
रहस्येकः प्रतीतात्मा कृतोपसदनांस्तदा

^{१.१२२.४७}कार्यं मे काङ्क्षितं किंचिद्धृदि संपरिवर्तते
कृतास्त्रैस्तत्प्रदेयं मे तदृतं वदतानघाः

^{१.१२२.४८}तच्छ्रुत्वा कौरवेयास्ते तूष्णीमासन्विशां पते
अर्जुनस्तु ततः सर्वं प्रतिजज्ञे परंतपः

^{१.१२२.४९}ततोऽर्जुनं मूर्ध्नि तदा समाघ्राय पुनः पुनः
प्रीतिपूर्वं परिष्वज्य प्ररुरोद मुदा तदा

^{१.१२२.५०}ततो द्रोणः पाण्डुपुत्रानस्त्राणि विविधानि च
ग्राहयामास दिव्यानि मानुषाणि च वीर्यवान्

^{१.१२२.५१}राजपुत्रास्तथैवान्ये समेत्य भरतर्षभ
अभिजग्मुस्ततो द्रोणमस्त्रार्थे द्विजसत्तमम्
वृष्णयश्चान्धकाश्चैव नानादेश्याश्च पार्थिवाः

^{१.१२२.५२}सूतपुत्रश्च राधेयो गुरुं द्रोणमियात्तदा
स्पर्धमानस्तु पार्थेन सूतपुत्रोऽत्यमर्षणः
दुर्योधनमुपाश्रित्य पाण्डवानत्यमन्यत