^{१.१५५.१}ब्राह्मण उवाच

^{१.१५५.२}अमर्षी द्रुपदो राजा कर्मसिद्धान्द्विजर्षभान्
अन्विच्छन्परिचक्राम ब्राह्मणावसथान्बहून्

^{१.१५५.३}पुत्रजन्म परीप्सन्वै शोकोपहतचेतनः
नास्ति श्रेष्ठं ममापत्यमिति नित्यमचिन्तयत्

^{१.१५५.४}जातान्पुत्रान्स निर्वेदाद्धिग्बन्धूनिति चाब्रवीत्
निःश्वासपरमश्चासीद्द्रोणं प्रतिचिकीर्षया

^{१.१५५.५}प्रभावं विनयं शिक्षां द्रोणस्य चरितानि च
क्षात्रेण च बलेनास्य चिन्तयन्नान्वपद्यत
प्रतिकर्तुं नृपश्रेष्ठो यतमानोऽपि भारत

^{१.१५५.६}अभितः सोऽथ कल्माषीं गङ्गाकूले परिभ्रमन्
ब्राह्मणावसथं पुण्यमाससाद महीपतिः

^{१.१५५.७}तत्र नास्नातकः कश्चिन्न चासीदव्रती द्विजः
तथैव नामहाभागः सोऽपश्यत्संशितव्रतौ

^{१.१५५.८}याजोपयाजौ ब्रह्मर्षी शाम्यन्तौ पृषतात्मजः
संहिताध्ययने युक्तौ गोत्रतश्चापि काश्यपौ

^{१.१५५.९}तारणे युक्तरूपौ तौ ब्राह्मणावृषिसत्तमौ
स तावामन्त्रयामास सर्वकामैरतन्द्रितः

^{१.१५५.१०}बुद्ध्वा तयोर्बलं बुद्धिं कनीयांसमुपह्वरे
प्रपेदे छन्दयन्कामैरुपयाजं धृतव्रतम्

^{१.१५५.११}पादशुश्रूषणे युक्तः प्रियवाक्सर्वकामदः
अर्हयित्वा यथान्यायमुपयाजमुवाच सः

^{१.१५५.१२}येन मे कर्मणा ब्रह्मन्पुत्रः स्याद्द्रोणमृत्यवे
उपयाज कृते तस्मिन्गवां दातास्मि तेऽर्बुदम्

^{१.१५५.१३}यद्वा तेऽन्यद्द्विजश्रेष्ठ मनसः सुप्रियं भवेत्
सर्वं तत्ते प्रदाताहं न हि मेऽस्त्यत्र संशयः

^{१.१५५.१४}इत्युक्तो नाहमित्येवं तमृषिः प्रत्युवाच ह
आराधयिष्यन्द्रुपदः स तं पर्यचरत्पुनः

^{१.१५५.१५}ततः संवत्सरस्यान्ते द्रुपदं स द्विजोत्तमः
उपयाजोऽब्रवीद्राजन्काले मधुरया गिरा

^{१.१५५.१६}ज्येष्ठो भ्राता ममागृह्णाद्विचरन्वननिर्झरे
अपरिज्ञातशौचायां भूमौ निपतितं फलम्

^{१.१५५.१७}तदपश्यमहं भ्रातुरसांप्रतमनुव्रजन्
विमर्शं संकरादाने नायं कुर्यात्कथंचन

^{१.१५५.१८}दृष्ट्वा फलस्य नापश्यद्दोषा येऽस्यानुबन्धिकाः
विविनक्ति न शौचं यः सोऽन्यत्रापि कथं भवेत्

^{१.१५५.१९}संहिताध्ययनं कुर्वन्वसन्गुरुकुले च यः
भैक्षमुच्छिष्टमन्येषां भुङ्क्ते चापि सदा सदा
कीर्तयन्गुणमन्नानामघृणी च पुनः पुनः

^{१.१५५.२०}तमहं फलार्थिनं मन्ये भ्रातरं तर्कचक्षुषा
तं वै गच्छस्व नृपते स त्वां संयाजयिष्यति

^{१.१५५.२१}जुगुप्समानो नृपतिर्मनसेदं विचिन्तयन्
उपयाजवचः श्रुत्वा नृपतिः सर्वधर्मवित्
अभिसंपूज्य पूजार्हमृषिं याजमुवाच ह

^{१.१५५.२२}अयुतानि ददान्यष्टौ गवां याजय मां विभो
द्रोणवैराभिसंतप्तं त्वं ह्लादयितुमर्हसि

^{१.१५५.२३}स हि ब्रह्मविदां श्रेष्ठो ब्रह्मास्त्रे चाप्यनुत्तमः
तस्माद्द्रोणः पराजैषीन्मां वै स सखिविग्रहे

^{१.१५५.२४}क्षत्रियो नास्ति तुल्योऽस्य पृथिव्यां कश्चिदग्रणीः
कौरवाचार्यमुख्यस्य भारद्वाजस्य धीमतः

^{१.१५५.२५}द्रोणस्य शरजालानि प्राणिदेहहराणि च
षडरत्नि धनुश्चास्य दृश्यतेऽप्रतिमं महत्

^{१.१५५.२६}स हि ब्राह्मणवेगेन क्षात्रं वेगमसंशयम्
प्रतिहन्ति महेष्वासो भारद्वाजो महामनाः

^{१.१५५.२७}क्षत्रोच्छेदाय विहितो जामदग्न्य इवास्थितः
तस्य ह्यस्त्रबलं घोरमप्रसह्यं नरैर्भुवि

^{१.१५५.२८}ब्राह्ममुच्चारयंस्तेजो हुताहुतिरिवानलः
समेत्य स दहत्याजौ क्षत्रं ब्रह्मपुरःसरः
ब्रह्मक्षत्रे च विहिते ब्रह्मतेजो विशिष्यते

^{१.१५५.२९}सोऽहं क्षत्रबलाद्धीनो ब्रह्मतेजः प्रपेदिवान्
द्रोणाद्विशिष्टमासाद्य भवन्तं ब्रह्मवित्तमम्

^{१.१५५.३०}द्रोणान्तकमहं पुत्रं लभेयं युधि दुर्जयम्
तत्कर्म कुरु मे याज निर्वपाम्यर्बुदं गवाम्

^{१.१५५.३१}तथेत्युक्त्वा तु तं याजो याज्यार्थमुपकल्पयत्
गुर्वर्थ इति चाकाममुपयाजमचोदयत्
याजो द्रोणविनाशाय प्रतिजज्ञे तथा च सः

^{१.१५५.३२}ततस्तस्य नरेन्द्रस्य उपयाजो महातपाः
आचख्यौ कर्म वैतानं तदा पुत्रफलाय वै

^{१.१५५.३३}स च पुत्रो महावीर्यो महातेजा महाबलः
इष्यते यद्विधो राजन्भविता ते तथाविधः

^{१.१५५.३४}भारद्वाजस्य हन्तारं सोऽभिसंधाय भूमिपः
आजह्रे तत्तथा सर्वं द्रुपदः कर्मसिद्धये

^{१.१५५.३५}याजस्तु हवनस्यान्ते देवीमाह्वापयत्तदा
प्रैहि मां राज्ञि पृषति मिथुनं त्वामुपस्थितम्

^{१.१५५.३६}देव्युवाच

^{१.१५५.३७}अवलिप्तं मे मुखं ब्रह्मन्पुण्यान्गन्धान्बिभर्मि च
सुतार्थेनोपरुद्धास्मि तिष्ठ याज मम प्रिये

^{१.१५५.३८}याज उवाच

^{१.१५५.३९}याजेन श्रपितं हव्यमुपयाजेन मन्त्रितम्
कथं कामं न संदध्यात्सा त्वं विप्रैहि तिष्ठ वा

^{१.१५५.४०}ब्राह्मण उवाच

^{१.१५५.४१}एवमुक्ते तु याजेन हुते हविषि संस्कृते
उत्तस्थौ पावकात्तस्मात्कुमारो देवसंनिभः

^{१.१५५.४२}ज्वालावर्णो घोररूपः किरीटी वर्म चोत्तमम्
बिभ्रत्सखड्गः सशरो धनुष्मान्विनदन्मुहुः

^{१.१५५.४३}सोऽध्यारोहद्रथवरं तेन च प्रययौ तदा
ततः प्रणेदुः पाञ्चालाः प्रहृष्टाः साधु साध्विति

^{१.१५५.४४}भयापहो राजपुत्रः पाञ्चालानां यशस्करः
राज्ञः शोकापहो जात एष द्रोणवधाय वै
इत्युवाच महद्भूतमदृश्यं खेचरं तदा

^{१.१५५.४५}कुमारी चापि पाञ्चाली वेदिमध्यात्समुत्थिता
सुभगा दर्शनीयाङ्गी वेदिमध्या मनोरमा

^{१.१५५.४६}श्यामा पद्मपलाशाक्षी नीलकुञ्चितमूर्धजा
मानुषं विग्रहं कृत्वा साक्षादमरवर्णिनी

^{१.१५५.४७}नीलोत्पलसमो गन्धो यस्याः क्रोशात्प्रवायति
या बिभर्ति परं रूपं यस्या नास्त्युपमा भुवि

^{१.१५५.४८}तां चापि जातां सुश्रोणीं वागुवाचाशरीरिणी
सर्वयोषिद्वरा कृष्णा क्षयं क्षत्रं निनीषति

^{१.१५५.४९}सुरकार्यमियं काले करिष्यति सुमध्यमा
अस्या हेतोः क्षत्रियाणां महदुत्पत्स्यते भयम्

^{१.१५५.५०}तच्छ्रुत्वा सर्वपाञ्चालाः प्रणेदुः सिंहसंघवत्
न चैतान्हर्षसंपूर्णानियं सेहे वसुंधरा

^{१.१५५.५१}तौ दृष्ट्वा पृषती याजं प्रपेदे वै सुतार्थिनी
न वै मदन्यां जननीं जानीयातामिमाविति

^{१.१५५.५२}तथेत्युवाच तां याजो राज्ञः प्रियचिकीर्षया
तयोश्च नामनी चक्रुर्द्विजाः संपूर्णमानसाः

^{१.१५५.५३}धृष्टत्वादतिधृष्णुत्वाद्धर्माद्द्युत्संभवादपि
धृष्टद्युम्नः कुमारोऽयं द्रुपदस्य भवत्विति

^{१.१५५.५४}कृष्णेत्येवाब्रुवन्कृष्णां कृष्णाभूत्सा हि वर्णतः
तथा तन्मिथुनं जज्ञे द्रुपदस्य महामखे

^{१.१५५.५५}धृष्टद्युम्नं तु पाञ्चाल्यमानीय स्वं विवेशनम्
उपाकरोदस्त्रहेतोर्भारद्वाजः प्रतापवान्

^{१.१५५.५६}अमोक्षणीयं दैवं हि भावि मत्वा महामतिः
तथा तत्कृतवान्द्रोण आत्मकीर्त्यनुरक्षणात्