^{१.२१९.१}वैशंपायन उवाच

^{१.२१९.२}तथा शैलनिपातेन भीषिताः खाण्डवालयाः
दानवा राक्षसा नागास्तरक्ष्वृक्षवनौकसः
द्विपाः प्रभिन्नाः शार्दूलाः सिंहाः केसरिणस्तथा

^{१.२१९.३}मृगाश्च महिषाश्चैव शतशः पक्षिणस्तथा
समुद्विग्ना विससृपुस्तथान्या भूतजातयः

^{१.२१९.४}तं दावं समुदीक्षन्तः कृष्णौ चाभ्युद्यतायुधौ
उत्पातनादशब्देन संत्रासित इवाभवन्

^{१.२१९.५}स्वतेजोभास्वरं चक्रमुत्ससर्ज जनार्दनः
तेन ता जातयः क्षुद्राः सदानवनिशाचराः
निकृत्ताः शतशः सर्वा निपेतुरनलं क्षणात्

^{१.२१९.६}अदृश्यन्राक्षसास्तत्र कृष्णचक्रविदारिताः
वसारुधिरसंपृक्ताः संध्यायामिव तोयदाः

^{१.२१९.७}पिशाचान्पक्षिणो नागान्पशूंश्चापि सहस्रशः
निघ्नंश्चरति वार्ष्णेयः कालवत्तत्र भारत

^{१.२१९.८}क्षिप्तं क्षिप्तं हि तच्चक्रं कृष्णस्यामित्रघातिनः
हत्वानेकानि सत्त्वानि पाणिमेति पुनः पुनः

^{१.२१९.९}तथा तु निघ्नतस्तस्य सर्वसत्त्वानि भारत
बभूव रूपमत्युग्रं सर्वभूतात्मनस्तदा

^{१.२१९.१०}समेतानां च देवानां दानवानां च सर्वशः
विजेता नाभवत्कश्चित्कृष्णपाण्डवयोर्मृधे

^{१.२१९.११}तयोर्बलात्परित्रातुं तं दावं तु यदा सुराः
नाशक्नुवञ्शमयितुं तदाभूवन्पराङ्मुखाः

^{१.२१९.१२}शतक्रतुश्च संप्रेक्ष्य विमुखान्देवतागणान्
बभूवावस्थितः प्रीतः प्रशंसन्कृष्णपाण्डवौ

^{१.२१९.१३}निवृत्तेषु तु देवेषु वागुवाचाशरीरिणी
शतक्रतुमभिप्रेक्ष्य महागम्भीरनिःस्वना

^{१.२१९.१४}न ते सखा संनिहितस्तक्षकः पन्नगोत्तमः
दाहकाले खाण्डवस्य कुरुक्षेत्रं गतो ह्यसौ

^{१.२१९.१५}न च शक्यौ त्वया जेतुं युद्धेऽस्मिन्समवस्थितौ
वासुदेवार्जुनौ शक्र निबोधेदं वचो मम

^{१.२१९.१६}नरनारायणौ देवौ तावेतौ विश्रुतौ दिवि
भवानप्यभिजानाति यद्वीर्यौ यत्पराक्रमौ

^{१.२१९.१७}नैतौ शक्यौ दुराधर्षौ विजेतुमजितौ युधि
अपि सर्वेषु लोकेषु पुराणावृषिसत्तमौ

^{१.२१९.१८}पूजनीयतमावेतावपि सर्वैः सुरासुरैः
सयक्षरक्षोगन्धर्वनरकिंनरपन्नगैः

^{१.२१९.१९}तस्मादितः सुरैः सार्धं गन्तुमर्हसि वासव
दिष्टं चाप्यनुपश्यैतत्खाण्डवस्य विनाशनम्

^{१.२१९.२०}इति वाचमभिश्रुत्य तथ्यमित्यमरेश्वरः
कोपामर्षौ समुत्सृज्य संप्रतस्थे दिवं तदा

^{१.२१९.२१}तं प्रस्थितं महात्मानं समवेक्ष्य दिवौकसः
त्वरिताः सहिता राजन्ननुजग्मुः शतक्रतुम्

^{१.२१९.२२}देवराजं तदा यान्तं सह देवैरुदीक्ष्य तु
वासुदेवार्जुनौ वीरौ सिंहनादं विनेदतुः

^{१.२१९.२३}देवराजे गते राजन्प्रहृष्टौ कृष्णपाण्डवौ
निर्विशङ्कं पुनर्दावं दाहयामासतुस्तदा

^{१.२१९.२४}स मारुत इवाभ्राणि नाशयित्वार्जुनः सुरान्
व्यधमच्छरसंपातैः प्राणिनः खाण्डवालयान्

^{१.२१९.२५}न च स्म किंचिच्छक्नोति भूतं निश्चरितुं ततः
संछिद्यमानमिषुभिरस्यता सव्यसाचिना

^{१.२१९.२६}नाशकंस्तत्र भूतानि महान्त्यपि रणेऽर्जुनम्
निरीक्षितुममोघेषुं करिष्यन्ति कुतो रणम्

^{१.२१९.२७}शतेनैकं च विव्याध शतं चैकेन पत्रिणा
व्यसवस्तेऽपतन्नग्नौ साक्षात्कालहता इव

^{१.२१९.२८}न चालभन्त ते शर्म रोधःसु विषमेषु च
पितृदेवनिवासेषु संतापश्चाप्यजायत

^{१.२१९.२९}भूतसंघसहस्राश्च दीनाश्चक्रुर्महास्वनम्
रुरुवुर्वारणाश्चैव तथैव मृगपक्षिणः
तेन शब्देन वित्रेसुर्गङ्गोदधिचरा झषाः

^{१.२१९.३०}न ह्यर्जुनं महाबाहुं नापि कृष्णं महाबलम्
निरीक्षितुं वै शक्नोति कश्चिद्योद्धुं कुतः पुनः

^{१.२१९.३१}एकायनगता येऽपि निष्पतन्त्यत्र केचन
राक्षसान्दानवान्नागाञ्जघ्ने चक्रेण तान्हरिः

^{१.२१९.३२}ते विभिन्नशिरोदेहाश्चक्रवेगाद्गतासवः
पेतुरास्ये महाकाया दीप्तस्य वसुरेतसः

^{१.२१९.३३}स मांसरुधिरौघैश्च मेदौघैश्च समीरितः
उपर्याकाशगो वह्निर्विधूमः समदृश्यत

^{१.२१९.३४}दीप्ताक्षो दीप्तजिह्वश्च दीप्तव्यात्तमहाननः
दीप्तोर्ध्वकेशः पिङ्गाक्षः पिबन्प्राणभृतां वसाम्

^{१.२१९.३५}तां स कृष्णार्जुनकृतां सुधां प्राप्य हुताशनः
बभूव मुदितस्तृप्तः परां निर्वृतिमागतः

^{१.२१९.३६}अथासुरं मयं नाम तक्षकस्य निवेशनात्
विप्रद्रवन्तं सहसा ददर्श मधुसूदनः

^{१.२१९.३७}तमग्निः प्रार्थयामास दिधक्षुर्वातसारथिः
देहवान्वै जटी भूत्वा नदंश्च जलदो यथा
जिघांसुर्वासुदेवश्च चक्रमुद्यम्य विष्ठितः

^{१.२१९.३८}स चक्रमुद्यतं दृष्ट्वा दिधक्षुं च हुताशनम्
अभिधावार्जुनेत्येवं मयश्चुक्रोश भारत

^{१.२१९.३९}तस्य भीतस्वनं श्रुत्वा मा भैरिति धनंजयः
प्रत्युवाच मयं पार्थो जीवयन्निव भारत

^{१.२१९.४०}तं पार्थेनाभये दत्ते नमुचेर्भ्रातरं मयम्
न हन्तुमैच्छद्दाशार्हः पावको न ददाह च

^{१.२१९.४१}तस्मिन्वने दह्यमाने षडग्निर्न ददाह च
अश्वसेनं मयं चापि चतुरः शार्ङ्गकानिति