^{१.४५.१}शौनक उवाच

^{१.४५.२}यदपृच्छत्तदा राजा मन्त्रिणो जनमेजयः
पितुः स्वर्गगतिं तन्मे विस्तरेण पुनर्वद

^{१.४५.३}सूत उवाच

^{१.४५.४}शृणु ब्रह्मन्यथा पृष्टा मन्त्रिणो नृपतेस्तदा
आख्यातवन्तस्ते सर्वे निधनं तत्परिक्षितः

^{१.४५.५}जनमेजय उवाच

^{१.४५.६}जानन्ति तु भवन्तस्तद्यथावृत्तः पिता मम
आसीद्यथा च निधनं गतः काले महायशाः

^{१.४५.७}श्रुत्वा भवत्सकाशाद्धि पितुर्वृत्तमशेषतः
कल्याणं प्रतिपत्स्यामि विपरीतं न जातु चित्

^{१.४५.८}सूत उवाच

^{१.४५.९}मन्त्रिणोऽथाब्रुवन्वाक्यं पृष्टास्तेन महात्मना
सर्वधर्मविदः प्राज्ञा राजानं जनमेजयम्

^{१.४५.१०}धर्मात्मा च महात्मा च प्रजापालः पिता तव
आसीदिह यथावृत्तः स महात्मा शृणुष्व तत्

^{१.४५.११}चातुर्वर्ण्यं स्वधर्मस्थं स कृत्वा पर्यरक्षत
धर्मतो धर्मविद्राजा धर्मो विग्रहवानिव

^{१.४५.१२}ररक्ष पृथिवीं देवीं श्रीमानतुलविक्रमः
द्वेष्टारस्तस्य नैवासन्स च न द्वेष्टि कंचन
समः सर्वेषु भूतेषु प्रजापतिरिवाभवत्

^{१.४५.१३}ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव स्वकर्मसु
स्थिताः सुमनसो राजंस्तेन राज्ञा स्वनुष्ठिताः

^{१.४५.१४}विधवानाथकृपणान्विकलांश्च बभार सः
सुदर्शः सर्वभूतानामासीत्सोम इवापरः

^{१.४५.१५}तुष्टपुष्टजनः श्रीमान्सत्यवाग्दृढविक्रमः
धनुर्वेदे च शिष्योऽभून्नृपः शारद्वतस्य सः

^{१.४५.१६}गोविन्दस्य प्रियश्चासीत्पिता ते जनमेजय
लोकस्य चैव सर्वस्य प्रिय आसीन्महायशाः

^{१.४५.१७}परिक्षीणेषु कुरुषु उत्तरायामजायत
परिक्षिदभवत्तेन सौभद्रस्यात्मजो बली

^{१.४५.१८}राजधर्मार्थकुशलो युक्तः सर्वगुणैर्नृपः
जितेन्द्रियश्चात्मवांश्च मेधावी वृद्धसेवितः

^{१.४५.१९}षड्वर्गविन्महाबुद्धिर्नीतिधर्मविदुत्तमः
प्रजा इमास्तव पिता षष्टिं वर्षाण्यपालयत्
ततो दिष्टान्तमापन्नः सर्पेणानतिवर्तितम्

^{१.४५.२०}ततस्त्वं पुरुषश्रेष्ठ धर्मेण प्रतिपेदिवान्
इदं वर्षसहस्राय राज्यं कुरुकुलागतम्
बाल एवाभिजातोऽसि सर्वभूतानुपालकः

^{१.४५.२१}जनमेजय उवाच

^{१.४५.२२}नास्मिन्कुले जातु बभूव राजा; यो न प्रजानां हितकृत्प्रियश्च
विशेषतः प्रेक्ष्य पितामहानां; वृत्तं महद्वृत्तपरायणानाम्

^{१.४५.२३}कथं निधनमापन्नः पिता मम तथाविधः
आचक्षध्वं यथावन्मे श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

^{१.४५.२४}सूत उवाच

^{१.४५.२५}एवं संचोदिता राज्ञा मन्त्रिणस्ते नराधिपम्
ऊचुः सर्वे यथावृत्तं राज्ञः प्रियहिते रताः

^{१.४५.२६}बभूव मृगयाशीलस्तव राजन्पिता सदा
यथा पाण्डुर्महाभागो धनुर्धरवरो युधि
अस्मास्वासज्य सर्वाणि राजकार्याण्यशेषतः

^{१.४५.२७}स कदाचिद्वनचरो मृगं विव्याध पत्रिणा
विद्ध्वा चान्वसरत्तूर्णं तं मृगं गहने वने

^{१.४५.२८}पदातिर्बद्धनिस्त्रिंशस्ततायुधकलापवान्
न चाससाद गहने मृगं नष्टं पिता तव

^{१.४५.२९}परिश्रान्तो वयःस्थश्च षष्टिवर्षो जरान्वितः
क्षुधितः स महारण्ये ददर्श मुनिमन्तिके

^{१.४५.३०}स तं पप्रच्छ राजेन्द्रो मुनिं मौनव्रतान्वितम्
न च किंचिदुवाचैनं स मुनिः पृच्छतोऽपि सन्

^{१.४५.३१}ततो राजा क्षुच्छ्रमार्तस्तं मुनिं स्थाणुवत्स्थितम्
मौनव्रतधरं शान्तं सद्यो मन्युवशं ययौ

^{१.४५.३२}न बुबोध हि तं राजा मौनव्रतधरं मुनिम्
स तं मन्युसमाविष्टो धर्षयामास ते पिता

^{१.४५.३३}मृतं सर्पं धनुष्कोट्या समुत्क्षिप्य धरातलात्
तस्य शुद्धात्मनः प्रादात्स्कन्धे भरतसत्तम

^{१.४५.३४}न चोवाच स मेधावी तमथो साध्वसाधु वा
तस्थौ तथैव चाक्रुध्यन्सर्पं स्कन्धेन धारयन्