^{१.८९.१}जनमेजय उवाच

^{१.८९.२}भगवञ्श्रोतुमिच्छामि पूरोर्वंशकरान्नृपान्
यद्वीर्या यादृशाश्चैव यावन्तो यत्पराक्रमाः

^{१.८९.३}न ह्यस्मिञ्शीलहीनो वा निर्वीर्यो वा नराधिपः
प्रजाविरहितो वापि भूतपूर्वः कदाचन

^{१.८९.४}तेषां प्रथितवृत्तानां राज्ञां विज्ञानशालिनाम्
चरितं श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण तपोधन

^{१.८९.५}वैशंपायन उवाच

^{१.८९.६}हन्त ते कथयिष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि
पूरोर्वंशधरान्वीराञ्शक्रप्रतिमतेजसः

^{१.८९.७}प्रवीरेश्वररौद्राश्वास्त्रयः पुत्रा महारथाः
पूरोः पौष्ट्यामजायन्त प्रवीरस्तत्र वंशकृत्

^{१.८९.८}मनस्युरभवत्तस्माच्छूरः श्येनीसुतः प्रभुः
पृथिव्याश्चतुरन्ताया गोप्ता राजीवलोचनः

^{१.८९.९}सुभ्रूः संहननो वाग्मी सौवीरीतनयास्त्रयः
मनस्योरभवन्पुत्राः शूराः सर्वे महारथाः

^{१.८९.१०}रौद्राश्वस्य महेष्वासा दशाप्सरसि सूनवः
यज्वानो जज्ञिरे शूराः प्रजावन्तो बहुश्रुताः
सर्वे सर्वास्त्रविद्वांसः सर्वे धर्मपरायणाः

^{१.८९.११}ऋचेपुरथ कक्षेपुः कृकणेपुश्च वीर्यवान्
स्थण्डिलेपुर्वनेपुश्च स्थलेपुश्च महारथः

^{१.८९.१२}तेजेपुर्बलवान्धीमान्सत्येपुश्चेन्द्रविक्रमः
धर्मेपुः संनतेपुश्च दशमो देवविक्रमः
अनाधृष्टिसुतास्तात राजसूयाश्वमेधिनः

^{१.८९.१३}मतिनारस्ततो राजा विद्वांश्चर्चेपुतोऽभवत्
मतिनारसुता राजंश्चत्वारोऽमितविक्रमाः
तंसुर्महानतिरथो द्रुह्युश्चाप्रतिमद्युतिः

^{१.८९.१४}तेषां तंसुर्महावीर्यः पौरवं वंशमुद्वहन्
आजहार यशो दीप्तं जिगाय च वसुंधराम्

^{१.८९.१५}इलिनं तु सुतं तंसुर्जनयामास वीर्यवान्
सोऽपि कृत्स्नामिमां भूमिं विजिग्ये जयतां वरः

^{१.८९.१६}रथंतर्यां सुतान्पञ्च पञ्चभूतोपमांस्ततः
इलिनो जनयामास दुःषन्तप्रभृतीन्नृप

^{१.८९.१७}दुःषन्तं शूरभीमौ च प्रपूर्वं वसुमेव च
तेषां ज्येष्ठोऽभवद्राजा दुःषन्तो जनमेजय

^{१.८९.१८}दुःषन्ताद्भरतो जज्ञे विद्वाञ्शाकुन्तलो नृपः
तस्माद्भरतवंशस्य विप्रतस्थे महद्यशः

^{१.८९.१९}भरतस्तिसृषु स्त्रीषु नव पुत्रानजीजनत्
नाभ्यनन्दन्त तान्राजा नानुरूपा ममेत्युत

^{१.८९.२०}ततो महद्भिः क्रतुभिरीजानो भरतस्तदा
लेभे पुत्रं भरद्वाजाद्भुमन्युं नाम भारत

^{१.८९.२१}ततः पुत्रिणमात्मानं ज्ञात्वा पौरवनन्दनः
भुमन्युं भरतश्रेष्ठ यौवराज्येऽभ्यषेचयत्

^{१.८९.२२}ततस्तस्य महीन्द्रस्य वितथः पुत्रकोऽभवत्
ततः स वितथो नाम भुमन्योरभवत्सुतः

^{१.८९.२३}सुहोत्रश्च सुहोता च सुहविः सुयजुस्तथा
पुष्करिण्यामृचीकस्य भुमन्योरभवन्सुताः

^{१.८९.२४}तेषां ज्येष्ठः सुहोत्रस्तु राज्यमाप महीक्षिताम्
राजसूयाश्वमेधाद्यैः सोऽयजद्बहुभिः सवैः

^{१.८९.२५}सुहोत्रः पृथिवीं सर्वां बुभुजे सागराम्बराम्
पूर्णां हस्तिगवाश्वस्य बहुरत्नसमाकुलाम्

^{१.८९.२६}ममज्जेव मही तस्य भूरिभारावपीडिता
हस्त्यश्वरथसंपूर्णा मनुष्यकलिला भृशम्

^{१.८९.२७}सुहोत्रे राजनि तदा धर्मतः शासति प्रजाः
चैत्ययूपाङ्किता चासीद्भूमिः शतसहस्रशः
प्रवृद्धजनसस्या च सहदेवा व्यरोचत

^{१.८९.२८}ऐक्ष्वाकी जनयामास सुहोत्रात्पृथिवीपतेः
अजमीढं सुमीढं च पुरुमीढं च भारत

^{१.८९.२९}अजमीढो वरस्तेषां तस्मिन्वंशः प्रतिष्ठितः
षट्पुत्रान्सोऽप्यजनयत्तिसृषु स्त्रीषु भारत

^{१.८९.३०}ऋक्षं धूमिन्यथो नीली दुःषन्तपरमेष्ठिनौ
केशिन्यजनयज्जह्नुमुभौ च जनरूपिणौ

^{१.८९.३१}तथेमे सर्वपाञ्चाला दुःषन्तपरमेष्ठिनोः
अन्वयाः कुशिका राजञ्जह्नोरमिततेजसः

^{१.८९.३२}जनरूपिणयोर्ज्येष्ठमृक्षमाहुर्जनाधिपम्
ऋक्षात्संवरणो जज्ञे राजन्वंशकरस्तव

^{१.८९.३३}आर्क्षे संवरणे राजन्प्रशासति वसुंधराम्
संक्षयः सुमहानासीत्प्रजानामिति शुश्रुमः

^{१.८९.३४}व्यशीर्यत ततो राष्ट्रं क्षयैर्नानाविधैस्तथा
क्षुन्मृत्युभ्यामनावृष्ट्या व्याधिभिश्च समाहतम्
अभ्यघ्नन्भारतांश्चैव सपत्नानां बलानि च

^{१.८९.३५}चालयन्वसुधां चैव बलेन चतुरङ्गिणा
अभ्ययात्तं च पाञ्चाल्यो विजित्य तरसा महीम्
अक्षौहिणीभिर्दशभिः स एनं समरेऽजयत्

^{१.८९.३६}ततः सदारः सामात्यः सपुत्रः ससुहृज्जनः
राजा संवरणस्तस्मात्पलायत महाभयात्

^{१.८९.३७}सिन्धोर्नदस्य महतो निकुञ्जे न्यवसत्तदा
नदीविषयपर्यन्ते पर्वतस्य समीपतः
तत्रावसन्बहून्कालान्भारता दुर्गमाश्रिताः

^{१.८९.३८}तेषां निवसतां तत्र सहस्रं परिवत्सरान्
अथाभ्यगच्छद्भरतान्वसिष्ठो भगवानृषिः

^{१.८९.३९}तमागतं प्रयत्नेन प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च
अर्घ्यमभ्याहरंस्तस्मै ते सर्वे भारतास्तदा
निवेद्य सर्वमृषये सत्कारेण सुवर्चसे

^{१.८९.४०}तं समामष्टमीमुष्टं राजा वव्रे स्वयं तदा
पुरोहितो भवान्नोऽस्तु राज्याय प्रयतामहे
ओमित्येवं वसिष्ठोऽपि भारतान्प्रत्यपद्यत

^{१.८९.४१}अथाभ्यषिञ्चत्साम्राज्ये सर्वक्षत्रस्य पौरवम्
विषाणभूतं सर्वस्यां पृथिव्यामिति नः श्रुतम्

^{१.८९.४२}भरताध्युषितं पूर्वं सोऽध्यतिष्ठत्पुरोत्तमम्
पुनर्बलिभृतश्चैव चक्रे सर्वमहीक्षितः

^{१.८९.४३}ततः स पृथिवीं प्राप्य पुनरीजे महाबलः
आजमीढो महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः

^{१.८९.४४}ततः संवरणात्सौरी सुषुवे तपती कुरुम्
राजत्वे तं प्रजाः सर्वा धर्मज्ञ इति वव्रिरे

^{१.८९.४५}तस्य नाम्नाभिविख्यातं पृथिव्यां कुरुजाङ्गलम्
कुरुक्षेत्रं स तपसा पुण्यं चक्रे महातपाः

^{१.८९.४६}अश्ववन्तमभिष्वन्तं तथा चित्ररथं मुनिम्
जनमेजयं च विख्यातं पुत्रांश्चास्यानुशुश्रुमः
पञ्चैतान्वाहिनी पुत्रान्व्यजायत मनस्विनी

^{१.८९.४७}अभिष्वतः परिक्षित्तु शबलाश्वश्च वीर्यवान्
अभिराजो विराजश्च शल्मलश्च महाबलः

^{१.८९.४८}उच्चैःश्रवा भद्रकारो जितारिश्चाष्टमः स्मृतः
एतेषामन्ववाये तु ख्यातास्ते कर्मजैर्गुणैः

^{१.८९.४९}जनमेजयादयः सप्त तथैवान्ये महाबलाः
परिक्षितोऽभवन्पुत्राः सर्वे धर्मार्थकोविदाः

^{१.८९.५०}कक्षसेनोग्रसेनौ च चित्रसेनश्च वीर्यवान्
इन्द्रसेनः सुषेणश्च भीमसेनश्च नामतः

^{१.८९.५१}जनमेजयस्य तनया भुवि ख्याता महाबलाः
धृतराष्ट्रः प्रथमजः पाण्डुर्बाह्लीक एव च

^{१.८९.५२}निषधश्च महातेजास्तथा जाम्बूनदो बली
कुण्डोदरः पदातिश्च वसातिश्चाष्टमः स्मृतः
सर्वे धर्मार्थकुशलाः सर्वे भूतहिते रताः

^{१.८९.५३}धृतराष्ट्रोऽथ राजासीत्तस्य पुत्रोऽथ कुण्डिकः
हस्ती वितर्कः क्राथश्च कुण्डलश्चापि पञ्चमः
हविःश्रवास्तथेन्द्राभः सुमन्युश्चापराजितः

^{१.८९.५४}प्रतीपस्य त्रयः पुत्रा जज्ञिरे भरतर्षभ
देवापिः शंतनुश्चैव बाह्लीकश्च महारथः

^{१.८९.५५}देवापिस्तु प्रवव्राज तेषां धर्मपरीप्सया
शंतनुश्च महीं लेभे बाह्लीकश्च महारथः

^{१.८९.५६}भरतस्यान्वये जाताः सत्त्ववन्तो महारथाः
देवर्षिकल्पा नृपते बहवो राजसत्तमाः

^{१.८९.५७}एवंविधाश्चाप्यपरे देवकल्पा महारथाः
जाता मनोरन्ववाये ऐलवंशविवर्धनाः