^{१.९०.१}जनमेजय उवाच

^{१.९०.२}श्रुतस्त्वत्तो मया विप्र पूर्वेषां संभवो महान्
उदाराश्चापि वंशेऽस्मिन्राजानो मे परिश्रुताः

^{१.९०.३}किं तु लघ्वर्थसंयुक्तं प्रियाख्यानं न मामति
प्रीणात्यतो भवान्भूयो विस्तरेण ब्रवीतु मे

^{१.९०.४}एतामेव कथां दिव्यामा प्रजापतितो मनोः
तेषामाजननं पुण्यं कस्य न प्रीतिमावहेत्

^{१.९०.५}सद्धर्मगुणमाहात्म्यैरभिवर्धितमुत्तमम्
विष्टभ्य लोकांस्त्रीनेषां यशः स्फीतमवस्थितम्

^{१.९०.६}गुणप्रभाववीर्यौजःसत्त्वोत्साहवतामहम्
न तृप्यामि कथां शृण्वन्नमृतास्वादसंमिताम्

^{१.९०.७}वैशंपायन उवाच

^{१.९०.८}शृणु राजन्पुरा सम्यङ्मया द्वैपायनाच्छ्रुतम्
प्रोच्यमानमिदं कृत्स्नं स्ववंशजननं शुभम्

^{१.९०.९}दक्षस्यादितिः
अदितेर्विवस्वान्
विवस्वतो मनुः
मनोरिला
इलायाः पुरूरवाः
पुरूरवस आयुः
आयुषो नहुषः
नहुषस्य ययातिः

^{१.९०.१०}ययातेर्द्वे भार्ये बभूवतुः
उशनसो दुहिता देवयानी वृषपर्वणश्च दुहिता शर्मिष्ठा नाम
अत्रानुवंशो भवति

^{१.९०.११}यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी

^{१.९०.१२}तत्र यदोर्यादवाः
पूरोः पौरवाः

^{१.९०.१३}पूरोर्भार्या कौसल्या नाम
तस्यामस्य जज्ञे जनमेजयो नाम
यस्त्रीनश्वमेधानाजहार
विश्वजिता चेष्ट्वा वनं प्रविवेश

^{१.९०.१४}जनमेजयः खल्वनन्तां नामोपयेमे माधवीम्
तस्यामस्य जज्ञे प्राचिन्वान्
यः प्राचीं दिशं जिगाय यावत्सूर्योदयात्
ततस्तस्य प्राचिन्वत्वम्

^{१.९०.१५}प्राचिन्वान्खल्वश्मकीमुपयेमे
तस्यामस्य जज्ञे संयातिः

^{१.९०.१६}संयातिः खलु दृषद्वतो दुहितरं वराङ्गीं नामोपयेमे
तस्यामस्य जज्ञे अहंपातिः

^{१.९०.१७}अहंपातिस्तु खलु कृतवीर्यदुहितरमुपयेमे भानुमतीं नाम
तस्यामस्य जज्ञे सार्वभौमः

^{१.९०.१८}सार्वभौमः खलु जित्वाजहार कैकेयीं सुनन्दां नाम
तस्यामस्य जज्ञे जयत्सेनः

^{१.९०.१९}जयत्सेनः खलु वैदर्भीमुपयेमे सुषुवां नाम
तस्यामस्य जज्ञे अराचीनः

^{१.९०.२०}अराचीनोऽपि वैदर्भीमेवापरामुपयेमे मर्यादां नाम
तस्यामस्य जज्ञे महाभौमः

^{१.९०.२१}महाभौमः खलु प्रासेनजितीमुपयेमे सुयज्ञां नाम
तस्यामस्य जज्ञे अयुतनायी
यः पुरुषमेधानामयुतमानयत्
तदस्यायुतनायित्वम्

^{१.९०.२२}अयुतनायी खलु पृथुश्रवसो दुहितरमुपयेमे भासां नाम
तस्यामस्य जज्ञे अक्रोधनः

^{१.९०.२३}अक्रोधनः खलु कालिङ्गीं करण्डुं नामोपयेमे
तस्यामस्य जज्ञे देवातिथिः

^{१.९०.२४}देवातिथिः खलु वैदेहीमुपयेमे मर्यादां नाम
तस्यामस्य जज्ञे ऋचः

^{१.९०.२५}ऋचः खल्वाङ्गेयीमुपयेमे सुदेवां नाम
तस्यां पुत्रमजनयदृक्षम्

^{१.९०.२६}ऋक्षः खलु तक्षकदुहितरमुपयेमे ज्वालां नाम
तस्यां पुत्रं मतिनारं नामोत्पादयामास

^{१.९०.२७}मतिनारः खलु सरस्वत्यां द्वादशवार्षिकं सत्रमाजहार

^{१.९०.२८}निवृत्ते च सत्रे सरस्वत्यभिगम्य तं भर्तारं वरयामास
तस्यां पुत्रमजनयत्तंसुं नाम

^{१.९०.२९}अत्रानुवंशो भवति

^{१.९०.३०}तंसुं सरस्वती पुत्रं मतिनारादजीजनत्
इलिनं जनयामास कालिन्द्यां तंसुरात्मजम्

^{१.९०.३१}इलिनस्तु रथंतर्यां दुःषन्ताद्यान्पञ्च पुत्रानजनयत्

^{१.९०.३२}दुःषन्तः खलु विश्वामित्रदुहितरं शकुन्तलां नामोपयेमे
तस्यामस्य जज्ञे भरतः
तत्र श्लोकौ भवतः

^{१.९०.३३}माता भस्त्रा पितुः पुत्रो येन जातः स एव सः
भरस्व पुत्रं दुःषन्त मावमंस्थाः शकुन्तलाम्

^{१.९०.३४}रेतोधाः पुत्र उन्नयति नरदेव यमक्षयात्
त्वं चास्य धाता गर्भस्य सत्यमाह शकुन्तला

^{१.९०.३५}ततोऽस्य भरतत्वम्

^{१.९०.३६}भरतः खलु काशेयीमुपयेमे सार्वसेनीं सुनन्दां नाम
तस्यामस्य जज्ञे भुमन्युः

^{१.९०.३७}भुमन्युः खलु दाशार्हीमुपयेमे जयां नाम
तस्यामस्य जज्ञे सुहोत्रः

^{१.९०.३८}सुहोत्रः खल्विक्ष्वाकुकन्यामुपयेमे सुवर्णां नाम
तस्यामस्य जज्ञे हस्ती
य इदं हास्तिनपुरं मापयामास
एतदस्य हास्तिनपुरत्वम्

^{१.९०.३९}हस्ती खलु त्रैगर्तीमुपयेमे यशोधरां नाम
तस्यामस्य जज्ञे विकुण्ठनः

^{१.९०.४०}विकुण्ठनः खलु दाशार्हीमुपयेमे सुदेवां नाम
तस्यामस्य जज्ञेऽजमीढः

^{१.९०.४१}अजमीढस्य चतुर्विंशं पुत्रशतं बभूव कैकेय्यां नागायां गान्धार्यां विमलायामृक्षायां चेति
पृथक्पृथग्वंशकरा नृपतयः
तत्र वंशकरः संवरणः

^{१.९०.४२}संवरणः खलु वैवस्वतीं तपतीं नामोपयेमे
तस्यामस्य जज्ञे कुरुः

^{१.९०.४३}कुरुः खलु दाशार्हीमुपयेमे शुभाङ्गीं नाम
तस्यामस्य जज्ञे विडूरथः

^{१.९०.४४}विडूरथस्तु मागधीमुपयेमे संप्रियां नाम
तस्यामस्य जज्ञेऽरुग्वान्नाम

^{१.९०.४५}अरुग्वान्खलु मागधीमुपयेमेऽमृतां नाम
तस्यामस्य जज्ञे परिक्षित्

^{१.९०.४६}परिक्षित्खलु बाहुदामुपयेमे सुयशां नाम
तस्यामस्य जज्ञे भीमसेनः

^{१.९०.४७}भीमसेनः खलु कैकेयीमुपयेमे सुकुमारीं नाम
तस्यामस्य जज्ञे पर्यश्रवाः
यमाहुः प्रतीपं नाम

^{१.९०.४८}प्रतीपः खलु शैब्यामुपयेमे सुनन्दां नाम
तस्यां पुत्रानुत्पादयामास देवापिं शंतनुं बाह्लीकं चेति

^{१.९०.४९}देवापिः खलु बाल एवारण्यं प्रविवेश
शंतनुस्तु महीपालोऽभवत्
अत्रानुवंशो भवति

^{१.९०.५०}यं यं कराभ्यां स्पृशति जीर्णं स सुखमश्नुते
पुनर्युवा च भवति तस्मात्तं शंतनुं विदुः

^{१.९०.५१}तदस्य शंतनुत्वम्

^{१.९०.५२}शंतनुः खलु गङ्गां भागीरथीमुपयेमे
तस्यामस्य जज्ञे देवव्रतः
यमाहुर्भीष्म इति

^{१.९०.५३}भीष्मः खलु पितुः प्रियचिकीर्षया सत्यवतीमुदवहन्मातरम्
यामाहुर्गन्धकालीति

^{१.९०.५४}तस्यां कानीनो गर्भः पराशराद्द्वैपायनः
तस्यामेव शंतनोर्द्वौ पुत्रौ बभूवतुः
चित्राङ्गदो विचित्रवीर्यश्च

^{१.९०.५५}तयोरप्राप्तयौवन एव चित्राङ्गदो गन्धर्वेण हतः
विचित्रवीर्यस्तु राजा समभवत्

^{१.९०.५६}विचित्रवीर्यः खलु कौसल्यात्मजेऽम्बिकाम्बालिके काशिराजदुहितरावुपयेमे

^{१.९०.५७}विचित्रवीर्यस्त्वनपत्य एव विदेहत्वं प्राप्तः

^{१.९०.५८}ततः सत्यवती चिन्तयामास
दौःषन्तो वंश उच्छिद्यते इति

^{१.९०.५९}सा द्वैपायनमृषिं चिन्तयामास

^{१.९०.६०}स तस्याः पुरतः स्थितः किं करवाणीति

^{१.९०.६१}सा तमुवाच
भ्राता तवानपत्य एव स्वर्यातो विचित्रवीर्यः
साध्वपत्यं तस्योत्पादयेति

^{१.९०.६२}स परमित्युक्त्वा त्रीन्पुत्रानुत्पादयामास धृतराष्ट्रं पाण्डुं विदुरं चेति

^{१.९०.६३}तत्र धृतराष्ट्रस्य राज्ञः पुत्रशतं बभूव गान्धार्यां वरदानाद्द्वैपायनस्य

^{१.९०.६४}तेषां धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां चत्वारः प्रधाना बभूवुर्दुर्योधनो दुःशासनो विकर्णश्चित्रसेन इति

^{१.९०.६५}पाण्डोस्तु द्वे भार्ये बभूवतुः कुन्ती माद्री चेत्युभे स्त्रीरत्ने

^{१.९०.६६}अथ पाण्डुर्मृगयां चरन्मैथुनगतमृषिमपश्यन्मृग्यां वर्तमानम्
तथैवाप्लुतमनासादितकामरसमतृप्तं बाणेनाभिजघान

^{१.९०.६७}स बाणविद्ध उवाच पाण्डुम्
चरता धर्ममिमं येन त्वयाभिज्ञेन कामरसस्याहमनवाप्तकामरसोऽभिहतस्तस्मात्त्वमप्येतामवस्थामासाद्यानवाप्तकामरसः पञ्चत्वमाप्स्यसि क्षिप्रमेवेति

^{१.९०.६८}स विवर्णरूपः पाण्डुः शापं परिहरमाणो नोपासर्पत भार्ये

^{१.९०.६९}वाक्यं चोवाच
स्वचापल्यादिदं प्राप्तवानहम्
शृणोमि च नानपत्यस्य लोका सन्तीति

^{१.९०.७०}सा त्वं मदर्थे पुत्रानुत्पादयेति कुन्तीमुवाच

^{१.९०.७१}सा तत्र पुत्रानुत्पादयामास धर्माद्युधिष्ठिरं मारुताद्भीमसेनं शक्रादर्जुनमिति

^{१.९०.७२}स तां हृष्टरूपः पाण्डुरुवाच
इयं ते सपत्न्यनपत्या
साध्वस्यामपत्यमुत्पाद्यतामिति

^{१.९०.७३}स एवमस्त्वित्युक्तः कुन्त्या

^{१.९०.७४}ततो माद्र्यामश्विभ्यां नकुलसहदेवावुत्पादितौ

^{१.९०.७५}माद्रीं खल्वलंकृतां दृष्ट्वा पाण्डुर्भावं चक्रे

^{१.९०.७६}स तां स्पृष्ट्वैव विदेहत्वं प्राप्तः

^{१.९०.७७}तत्रैनं चितास्थं माद्री समन्वारुरोह

^{१.९०.७८}उवाच कुन्तीम्
यमयोरार्ययाप्रमत्तया भवितव्यमिति

^{१.९०.७९}ततस्ते पञ्च पाण्डवाः कुन्त्या सहिता हास्तिनपुरमानीय तापसैर्भीष्मस्य विदुरस्य च निवेदिताः

^{१.९०.८०}तत्रापि जतुगृहे दग्धुं समारब्धा न शकिता विदुरमन्त्रितेन

^{१.९०.८१}ततश्च हिडिम्बमन्तरा हत्वा एकचक्रां गताः

^{१.९०.८२}तस्यामप्येकचक्रायां बकं नाम राक्षसं हत्वा पाञ्चालनगरमभिगताः

^{१.९०.८३}तस्माद्द्रौपदीं भार्यामविन्दन्स्वविषयं चाजग्मुः कुशलिनः

^{१.९०.८४}पुत्रांश्चोत्पादयामासुः
प्रतिविन्ध्यं युधिष्ठिरः
सुतसोमं वृकोदरः
श्रुतकीर्तिमर्जुनः
शतानीकं नकुलः
श्रुतकर्माणं सहदेव इति

^{१.९०.८५}युधिष्ठिरस्तु गोवासनस्य शैब्यस्य देविकां नाम कन्यां स्वयंवरे लेभे
तस्यां पुत्रं जनयामास यौधेयं नाम

^{१.९०.८६}भीमसेनोऽपि काश्यां बलधरां नामोपयेमे वीर्यशुल्काम्
तस्यां पुत्रं सर्वगं नामोत्पादयामास

^{१.९०.८७}अर्जुनः खलु द्वारवतीं गत्वा भगिनीं वासुदेवस्य सुभद्रां नाम भार्यामुदवहत्
तस्यां पुत्रमभिमन्युं नाम जनयामास

^{१.९०.८८}नकुलस्तु चैद्यां करेणुवतीं नाम भार्यामुदवहत्
तस्यां पुत्रं निरमित्रं नामाजनयत्

^{१.९०.८९}सहदेवोऽपि माद्रीमेव स्वयंवरे विजयां नामोपयेमे
तस्यां पुत्रमजनयत्सुहोत्रं नाम

^{१.९०.९०}भीमसेनस्तु पूर्वमेव हिडिम्बायां राक्षस्यां घटोत्कचं नाम पुत्रं जनयामास

^{१.९०.९१}इत्येते एकादश पाण्डवानां पुत्राः

^{१.९०.९२}विराटस्य दुहितरमुत्तरां नामाभिमन्युरुपयेमे
तस्यामस्य परासुर्गर्भोऽजायत

^{१.९०.९३}तमुत्सङ्गेन प्रतिजग्राह पृथा नियोगात्पुरुषोत्तमस्य वासुदेवस्य
षाण्मासिकं गर्भमहमेनं जीवयिष्यामीति

^{१.९०.९४}संजीवयित्वा चैनमुवाच
परिक्षीणे कुले जातो भवत्वयं परिक्षिन्नामेति

^{१.९०.९५}परिक्षित्तु खलु माद्रवतीं नामोपयेमे
तस्यामस्य जनमेजयः

^{१.९०.९६}जनमेजयात्तु वपुष्टमायां द्वौ पुत्रौ शतानीकः शङ्कुश्च

^{१.९०.९७}शतानीकस्तु खलु वैदेहीमुपयेमे
तस्यामस्य जज्ञे पुत्रोऽश्वमेधदत्तः

^{१.९०.९८}इत्येष पूरोर्वंशस्तु पाण्डवानां च कीर्तितः
पूरोर्वंशमिमं श्रुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते