^{११.१५.१}वैशंपायन उवाच

^{११.१५.२}एवमुक्त्वा तु गान्धारी युधिष्ठिरमपृच्छत
क्व स राजेति सक्रोधा पुत्रपौत्रवधार्दिता

^{११.१५.३}तामभ्यगच्छद्राजेन्द्रो वेपमानः कृताञ्जलिः
युधिष्ठिर इदं चैनां मधुरं वाक्यमब्रवीत्

^{११.१५.४}पुत्रहन्ता नृशंसोऽहं तव देवि युधिष्ठिरः
शापार्हः पृथिवीनाशे हेतुभूतः शपस्व माम्

^{११.१५.५}न हि मे जीवितेनार्थो न राज्येन धनेन वा
तादृशान्सुहृदो हत्वा मूढस्यास्य सुहृद्द्रुहः

^{११.१५.६}तमेवंवादिनं भीतं संनिकर्षगतं तदा
नोवाच किंचिद्गान्धारी निःश्वासपरमा भृशम्

^{११.१५.७}तस्यावनतदेहस्य पादयोर्निपतिष्यतः
युधिष्ठिरस्य नृपतेर्धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी
अङ्गुल्यग्राणि ददृशे देवी पट्टान्तरेण सा

^{११.१५.८}ततः स कुनखीभूतो दर्शनीयनखो नृपः
तं दृष्ट्वा चार्जुनोऽगच्छद्वासुदेवस्य पृष्ठतः

^{११.१५.९}एवं संचेष्टमानांस्तानितश्चेतश्च भारत
गान्धारी विगतक्रोधा सान्त्वयामास मातृवत्

^{११.१५.१०}तया ते समनुज्ञाता मातरं वीरमातरम्
अभ्यगच्छन्त सहिताः पृथां पृथुलवक्षसः

^{११.१५.११}चिरस्य दृष्ट्वा पुत्रान्सा पुत्राधिभिरभिप्लुता
बाष्पमाहारयद्देवी वस्त्रेणावृत्य वै मुखम्

^{११.१५.१२}ततो बाष्पं समुत्सृज्य सह पुत्रैस्तथा पृथा
अपश्यदेताञ्शस्त्रौघैर्बहुधा परिविक्षतान्

^{११.१५.१३}सा तानेकैकशः पुत्रान्संस्पृशन्ती पुनः पुनः
अन्वशोचन्त दुःखार्ता द्रौपदीं च हतात्मजाम्
रुदतीमथ पाञ्चालीं ददर्श पतितां भुवि

^{११.१५.१४}द्रौपद्युवाच

^{११.१५.१५}आर्ये पौत्राः क्व ते सर्वे सौभद्रसहिता गताः
न त्वां तेऽद्याभिगच्छन्ति चिरदृष्टां तपस्विनीम्
किं नु राज्येन वै कार्यं विहीनायाः सुतैर्मम

^{११.१५.१६}वैशंपायन उवाच

^{११.१५.१७}तां समाश्वासयामास पृथा पृथुललोचना
उत्थाप्य याज्ञसेनीं तु रुदतीं शोककर्शिताम्

^{११.१५.१८}तयैव सहिता चापि पुत्रैरनुगता पृथा
अभ्यगच्छत गान्धारीमार्तामार्ततरा स्वयम्

^{११.१५.१९}तामुवाचाथ गान्धारी सह वध्वा यशस्विनीम्
मैवं पुत्रीति शोकार्ता पश्य मामपि दुःखिताम्

^{११.१५.२०}मन्ये लोकविनाशोऽयं कालपर्यायचोदितः
अवश्यभावी संप्राप्तः स्वभावाल्लोमहर्षणः

^{११.१५.२१}इदं तत्समनुप्राप्तं विदुरस्य वचो महत्
असिद्धानुनये कृष्णे यदुवाच महामतिः

^{११.१५.२२}तस्मिन्नपरिहार्येऽर्थे व्यतीते च विशेषतः
मा शुचो न हि शोच्यास्ते संग्रामे निधनं गताः

^{११.१५.२३}यथैव त्वं तथैवाहं को वा माश्वासयिष्यति
ममैव ह्यपराधेन कुलमग्र्यं विनाशितम्