^{१२.१०.१}भीम उवाच

^{१२.१०.२}श्रोत्रियस्येव ते राजन्मन्दकस्याविपश्चितः
अनुवाकहताबुद्धिर्नैषा तत्त्वार्थदर्शिनी

^{१२.१०.३}आलस्ये कृतचित्तस्य राजधर्मानसूयतः
विनाशे धार्तराष्ट्राणां किं फलं भरतर्षभ

^{१२.१०.४}क्षमानुकम्पा कारुण्यमानृशंस्यं न विद्यते
क्षात्रमाचरतो मार्गमपि बन्धोस्त्वदन्तरे

^{१२.१०.५}यदीमां भवतो बुद्धिं विद्याम वयमीदृशीम्
शस्त्रं नैव ग्रहीष्यामो न वधिष्याम कंचन

^{१२.१०.६}भैक्ष्यमेवाचरिष्याम शरीरस्या विमोक्षणात्
न चेदं दारुणं युद्धमभविष्यन्महीक्षिताम्

^{१२.१०.७}प्राणस्यान्नमिदं सर्वमिति वै कवयो विदुः
स्थावरं जङ्गमं चैव सर्वं प्राणस्य भोजनम्

^{१२.१०.८}आददानस्य चेद्राज्यं ये केचित्परिपन्थिनः
हन्तव्यास्त इति प्राज्ञाः क्षत्रधर्मविदो विदुः

^{१२.१०.९}ते सदोषा हतास्माभी राज्यस्य परिपन्थिनः
तान्हत्वा भुङ्क्ष्व धर्मेण युधिष्ठिर महीमिमाम्

^{१२.१०.१०}यथा हि पुरुषः खात्वा कूपमप्राप्य चोदकम्
पङ्कदिग्धो निवर्तेत कर्मेदं नस्तथोपमम्

^{१२.१०.११}यथारुह्य महावृक्षमपहृत्य ततो मधु
अप्राश्य निधनं गच्छेत्कर्मेदं नस्तथोपमम्

^{१२.१०.१२}यथा महान्तमध्वानमाशया पुरुषः पतन्
स निराशो निवर्तेत कर्मेदं नस्तथोपमम्

^{१२.१०.१३}यथा शत्रून्घातयित्वा पुरुषः कुरुसत्तम
आत्मानं घातयेत्पश्चात्कर्मेदं नस्तथाविधम्

^{१२.१०.१४}यथान्नं क्षुधितो लब्ध्वा न भुञ्जीत यदृच्छया
कामी च कामिनीं लब्ध्वा कर्मेदं नस्तथाविधम्

^{१२.१०.१५}वयमेवात्र गर्ह्या हि ये वयं मन्दचेतसः
त्वां राजन्ननुगच्छामो ज्येष्ठोऽयमिति भारत

^{१२.१०.१६}वयं हि बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः
क्लीबस्य वाक्ये तिष्ठामो यथैवाशक्तयस्तथा

^{१२.१०.१७}अगतीन्कागतीनस्मान्नष्टार्थानर्थसिद्धये
कथं वै नानुपश्येयुर्जनाः पश्यन्ति यादृशम्

^{१२.१०.१८}आपत्काले हि संन्यासः कर्तव्य इति शिष्यते
जरयाभिपरीतेन शत्रुभिर्व्यंसितेन च

^{१२.१०.१९}तस्मादिह कृतप्रज्ञास्त्यागं न परिचक्षते
धर्मव्यतिक्रमं चेदं मन्यन्ते सूक्ष्मदर्शिनः

^{१२.१०.२०}कथं तस्मात्समुत्पन्नस्तन्निष्ठस्तदुपाश्रयः
तदेव निन्दन्नासीत श्रद्धा वान्यत्र गृह्यते

^{१२.१०.२१}श्रिया विहीनैरधनैर्नास्तिकैः संप्रवर्तितम्
वेदवादस्य विज्ञानं सत्याभासमिवानृतम्

^{१२.१०.२२}शक्यं तु मौण्ड्यमास्थाय बिभ्रतात्मानमात्मना
धर्मच्छद्म समास्थाय आसितुं न तु जीवितुम्

^{१२.१०.२३}शक्यं पुनररण्येषु सुखमेकेन जीवितुम्
अबिभ्रता पुत्रपौत्रान्देवर्षीनतिथीन्पितॄन्

^{१२.१०.२४}नेमे मृगाः स्वर्गजितो न वराहा न पक्षिणः
अथैतेन प्रकारेण पुण्यमाहुर्न ताञ्जनाः

^{१२.१०.२५}यदि संन्यासतः सिद्धिं राजन्कश्चिदवाप्नुयात्
पर्वताश्च द्रुमाश्चैव क्षिप्रं सिद्धिमवाप्नुयुः

^{१२.१०.२६}एते हि नित्यसंन्यासा दृश्यन्ते निरुपद्रवाः
अपरिग्रहवन्तश्च सततं चात्मचारिणः

^{१२.१०.२७}अथ चेदात्मभाग्येषु नान्येषां सिद्धिमश्नुते
तस्मात्कर्मैव कर्तव्यं नास्ति सिद्धिरकर्मणः

^{१२.१०.२८}औदकाः सृष्टयश्चैव जन्तवः सिद्धिमाप्नुयुः
येषामात्मैव भर्तव्यो नान्यः कश्चन विद्यते

^{१२.१०.२९}अवेक्षस्व यथा स्वैः स्वैः कर्मभिर्व्यापृतं जगत्
तस्मात्कर्मैव कर्तव्यं नास्ति सिद्धिरकर्मणः