^{१२.१३५.१}भीष्म उवाच

^{१२.१३५.२}अत्रैव चेदमव्यग्रः शृण्वाख्यानमनुत्तमम्
दीर्घसूत्रं समाश्रित्य कार्याकार्यविनिश्चये

^{१२.१३५.३}नातिगाधे जलस्थाये सुहृदः शकुलास्त्रयः
प्रभूतमत्स्ये कौन्तेय बभूवुः सहचारिणः

^{१२.१३५.४}अत्रैकः प्राप्तकालज्ञो दीर्घदर्शी तथापरः
दीर्घसूत्रश्च तत्रैकस्त्रयाणां जलचारिणाम्

^{१२.१३५.५}कदाचित्तज्जलस्थायं मत्स्यबन्धाः समन्ततः
निःस्रावयामासुरथो निम्नेषु विविधैर्मुखैः

^{१२.१३५.६}प्रक्षीयमाणं तं बुद्ध्वा जलस्थायं भयागमे
अब्रवीद्दीर्घदर्शी तु तावुभौ सुहृदौ तदा

^{१२.१३५.७}इयमापत्समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम्
शीघ्रमन्यत्र गच्छामः पन्था यावन्न दुष्यति

^{१२.१३५.८}अनागतमनर्थं हि सुनयैर्यः प्रबाधते
न स संशयमाप्नोति रोचतां वां व्रजामहे

^{१२.१३५.९}दीर्घसूत्रस्तु यस्तत्र सोऽब्रवीत्सम्यगुच्यते
न तु कार्या त्वरा यावदिति मे निश्चिता मतिः

^{१२.१३५.१०}अथ संप्रतिपत्तिज्ञः प्राब्रवीद्दीर्घदर्शिनम्
प्राप्ते काले न मे किंचिन्न्यायतः परिहास्यते

^{१२.१३५.११}एवमुक्तो निराक्रामद्दीर्घदर्शी महामतिः
जगाम स्रोतसैकेन गम्भीरसलिलाशयम्

^{१२.१३५.१२}ततः प्रस्रुततोयं तं समीक्ष्य सलिलाशयम्
बबन्धुर्विविधैर्योगैर्मत्स्यान्मत्स्योपजीविनः

^{१२.१३५.१३}विलोड्यमाने तस्मिंस्तु स्रुततोये जलाशये
अगच्छद्ग्रहणं तत्र दीर्घसूत्रः सहापरैः

^{१२.१३५.१४}उद्दानं क्रियमाणं च मत्स्यानां वीक्ष्य रज्जुभिः
प्रविश्यान्तरमन्येषामग्रसत्प्रतिपत्तिमान्

^{१२.१३५.१५}ग्रस्तमेव तदुद्दानं गृहीत्वास्त तथैव सः
सर्वानेव तु तांस्तत्र ते विदुर्ग्रथिता इति

^{१२.१३५.१६}ततः प्रक्षाल्यमानेषु मत्स्येषु विमले जले
त्यक्त्वा रज्जुं विमुक्तोऽभूच्छीघ्रं संप्रतिपत्तिमान्

^{१२.१३५.१७}दीर्घसूत्रस्तु मन्दात्मा हीनबुद्धिरचेतनः
मरणं प्राप्तवान्मूढो यथैवोपहतेन्द्रियः

^{१२.१३५.१८}एवं प्राप्ततमं कालं यो मोहान्नावबुध्यते
स विनश्यति वै क्षिप्रं दीर्घसूत्रो यथा झषः

^{१२.१३५.१९}आदौ न कुरुते श्रेयः कुशलोऽस्मीति यः पुमान्
स संशयमवाप्नोति यथा संप्रतिपत्तिमान्

^{१२.१३५.२०}अनागतविधानं तु यो नरः कुरुते क्षमम्
श्रेयः प्राप्नोति सोऽत्यर्थं दीर्घदर्शी यथा ह्यसौ

^{१२.१३५.२१}कलाः काष्ठा मुहूर्ताश्च दिना नाड्यः क्षणा लवाः
पक्षा मासाश्च ऋतवस्तुल्याः संवत्सराणि च

^{१२.१३५.२२}पृथिवी देश इत्युक्तः कालः स च न दृश्यते
अभिप्रेतार्थसिद्ध्यर्थं न्यायतो यच्च तत्तथा

^{१२.१३५.२३}एतौ धर्मार्थशास्त्रेषु मोक्षशास्त्रेषु चर्षिभिः
प्रधानाविति निर्दिष्टौ कामेशाभिमतौ नृणाम्

^{१२.१३५.२४}परीक्ष्यकारी युक्तस्तु सम्यक्समुपपादयेत्
देशकालावभिप्रेतौ ताभ्यां फलमवाप्नुयात्