^{१२.१४५.१}भीष्म उवाच

^{१२.१४५.२}विमानस्थौ तु तौ राजँल्लुब्धको वै ददर्श ह
दृष्ट्वा तौ दंपती दुःखादचिन्तयत सद्गतिम्

^{१२.१४५.३}कीदृशेनेह तपसा गच्छेयं परमां गतिम्
इति बुद्ध्या विनिश्चित्य गमनायोपचक्रमे

^{१२.१४५.४}महाप्रस्थानमाश्रित्य लुब्धकः पक्षिजीवनः
निश्चेष्टो मारुताहारो निर्ममः स्वर्गकाङ्क्षया

^{१२.१४५.५}ततोऽपश्यत्सुविस्तीर्णं हृद्यं पद्मविभूषितम्
नानाद्विजगणाकीर्णं सरः शीतजलं शुभम्
पिपासार्तोऽपि तद्दृष्ट्वा तृप्तः स्यान्नात्र संशयः

^{१२.१४५.६}उपवासकृशोऽत्यर्थं स तु पार्थिव लुब्धकः
उपसर्पत संहृष्टः श्वापदाध्युषितं वनम्

^{१२.१४५.७}महान्तं निश्चयं कृत्वा लुब्धकः प्रविवेश ह
प्रविशन्नेव च वनं निगृहीतः स कण्टकैः

^{१२.१४५.८}स कण्टकविभुग्नाङ्गो लोहितार्द्रीकृतच्छविः
बभ्राम तस्मिन्विजने नानामृगसमाकुले

^{१२.१४५.९}ततो द्रुमाणां महतां पवनेन वने तदा
उदतिष्ठत संघर्षात्सुमहान्हव्यवाहनः

^{१२.१४५.१०}तद्वनं वृक्षसंकीर्णं लताविटपसंकुलम्
ददाह पावकः क्रुद्धो युगान्ताग्निसमप्रभः

^{१२.१४५.११}सज्वालैः पवनोद्धूतैर्विस्फुलिङ्गैः समन्वितः
ददाह तद्वनं घोरं मृगपक्षिसमाकुलम्

^{१२.१४५.१२}ततः स देहमोक्षार्थं संप्रहृष्टेन चेतसा
अभ्यधावत संवृद्धं पावकं लुब्धकस्तदा

^{१२.१४५.१३}ततस्तेनाग्निना दग्धो लुब्धको नष्टकिल्बिषः
जगाम परमां सिद्धिं तदा भरतसत्तम

^{१२.१४५.१४}ततः स्वर्गस्थमात्मानं सोऽपश्यद्विगतज्वरः
यक्षगन्धर्वसिद्धानां मध्ये भ्राजन्तमिन्द्रवत्

^{१२.१४५.१५}एवं खलु कपोतश्च कपोती च पतिव्रता
लुब्धकेन सह स्वर्गं गताः पुण्येन कर्मणा

^{१२.१४५.१६}यापि चैवंविधा नारी भर्तारमनुवर्तते
विराजते हि सा क्षिप्रं कपोतीव दिवि स्थिता

^{१२.१४५.१७}एवमेतत्पुरा वृत्तं लुब्धकस्य महात्मनः
कपोतस्य च धर्मिष्ठा गतिः पुण्येन कर्मणा

^{१२.१४५.१८}यश्चेदं शृणुयान्नित्यं यश्चेदं परिकीर्तयेत्
नाशुभं विद्यते तस्य मनसापि प्रमाद्यतः

^{१२.१४५.१९}युधिष्ठिर महानेष धर्मो धर्मभृतां वर
गोघ्नेष्वपि भवेदस्मिन्निष्कृतिः पापकर्मणः
निष्कृतिर्न भवेत्तस्मिन्यो हन्याच्छरणागतम्