^{१२.२२७.१}व्यास उवाच

^{१२.२२७.२}त्रयीविद्यामवेक्षेत वेदेषूक्तामथाङ्गतः
ऋक्सामवर्णाक्षरतो यजुषोऽथर्वणस्तथा

^{१२.२२७.३}वेदवादेषु कुशला ह्यध्यात्मकुशलाश्च ये
सत्त्ववन्तो महाभागाः पश्यन्ति प्रभवाप्ययौ

^{१२.२२७.४}एवं धर्मेण वर्तेत क्रियाः शिष्टवदाचरेत्
असंरोधेन भूतानां वृत्तिं लिप्सेत वै द्विजः

^{१२.२२७.५}सद्भ्य आगतविज्ञानः शिष्टः शास्त्रविचक्षणः
स्वधर्मेण क्रिया लोके कुर्वाणः सत्यसंगरः

^{१२.२२७.६}तिष्ठत्येतेषु गृहवान्षट्सु कर्मसु स द्विजः
पञ्चभिः सततं यज्ञैः श्रद्दधानो यजेत च

^{१२.२२७.७}धृतिमानप्रमत्तश्च दान्तो धर्मविदात्मवान्
वीतहर्षभयक्रोधो ब्राह्मणो नावसीदति

^{१२.२२७.८}दानमध्ययनं यज्ञस्तपो ह्रीरार्जवं दमः
एतैर्वर्धयते तेजः पाप्मानं चापकर्षति

^{१२.२२७.९}धूतपाप्मा तु मेधावी लघ्वाहारो जितेन्द्रियः
कामक्रोधौ वशे कृत्वा निनीषेद्ब्रह्मणः पदम्

^{१२.२२७.१०}अग्नींश्च ब्राह्मणांश्चार्चेद्देवताः प्रणमेत च
वर्जयेद्रुषतीं वाचं हिंसां चाधर्मसंहिताम्

^{१२.२२७.११}एषा पूर्वतरा वृत्तिर्ब्राह्मणस्य विधीयते
ज्ञानागमेन कर्माणि कुर्वन्कर्मसु सिध्यति

^{१२.२२७.१२}पञ्चेन्द्रियजलां घोरां लोभकूलां सुदुस्तराम्
मन्युपङ्कामनाधृष्यां नदीं तरति बुद्धिमान्

^{१२.२२७.१३}काममन्यूद्धतं यत्स्यान्नित्यमत्यन्तमोहितम्
महता विधिदृष्टेन बलेनाप्रतिघातिना
स्वभावस्रोतसा वृत्तमुह्यते सततं जगत्

^{१२.२२७.१४}कालोदकेन महता वर्षावर्तेन संततम्
मासोर्मिणर्तुवेगेन पक्षोलपतृणेन च

^{१२.२२७.१५}निमेषोन्मेषफेनेन अहोरात्रजवेन च
कामग्राहेण घोरेण वेदयज्ञप्लवेन च

^{१२.२२७.१६}धर्मद्वीपेन भूतानां चार्थकामरवेण च
ऋतसोपानतीरेण विहिंसातरुवाहिना

^{१२.२२७.१७}युगह्रदौघमध्येन ब्रह्मप्रायभवेन च
धात्रा सृष्टानि भूतानि कृष्यन्ते यमसादनम्

^{१२.२२७.१८}एतत्प्रज्ञामयैर्धीरा निस्तरन्ति मनीषिणः
प्लवैरप्लववन्तो हि किं करिष्यन्त्यचेतसः

^{१२.२२७.१९}उपपन्नं हि यत्प्राज्ञो निस्तरेन्नेतरो जनः
दूरतो गुणदोषौ हि प्राज्ञः सर्वत्र पश्यति

^{१२.२२७.२०}संशयात्मा स कामात्मा चलचित्तोऽल्पचेतनः
अप्राज्ञो न तरत्येव यो ह्यास्ते न स गच्छति

^{१२.२२७.२१}अप्लवो हि महादोषमुह्यमानोऽधिगच्छति
कामग्राहगृहीतस्य ज्ञानमप्यस्य न प्लवः

^{१२.२२७.२२}तस्मादुन्मज्जनस्यार्थे प्रयतेत विचक्षणः
एतदुन्मज्जनं तस्य यदयं ब्राह्मणो भवेत्

^{१२.२२७.२३}त्र्यवदाते कुले जातस्त्रिसंदेहस्त्रिकर्मकृत्
तस्मादुन्मज्जनस्तिष्ठेन्निस्तरेत्प्रज्ञया यथा

^{१२.२२७.२४}संस्कृतस्य हि दान्तस्य नियतस्य कृतात्मनः
प्राज्ञस्यानन्तरा सिद्धिरिह लोके परत्र च

^{१२.२२७.२५}वर्तते तेषु गृहवानक्रुध्यन्ननसूयकः
पञ्चभिः सततं यज्ञैर्विघसाशी यजेत च

^{१२.२२७.२६}सतां वृत्तेन वर्तेत क्रियाः शिष्टवदाचरेत्
असंरोधेन धर्मस्य वृत्तिं लिप्सेदगर्हिताम्

^{१२.२२७.२७}श्रुतिविज्ञानतत्त्वज्ञः शिष्टाचारो विचक्षणः
स्वधर्मेण क्रियावांश्च कर्मणा सोऽप्यसंकरः

^{१२.२२७.२८}क्रियावाञ्श्रद्दधानश्च दाता प्राज्ञोऽनसूयकः
धर्माधर्मविशेषज्ञः सर्वं तरति दुस्तरम्

^{१२.२२७.२९}धृतिमानप्रमत्तश्च दान्तो धर्मविदात्मवान्
वीतहर्षभयक्रोधो ब्राह्मणो नावसीदति

^{१२.२२७.३०}एषा पूर्वतरा वृत्तिर्ब्राह्मणस्य विधीयते
ज्ञानवित्त्वेन कर्माणि कुर्वन्सर्वत्र सिध्यति

^{१२.२२७.३१}अधर्मं धर्मकामो हि करोतीहाविचक्षणः
धर्मं चाधर्मसंकाशं शोचन्निव करोति सः

^{१२.२२७.३२}धर्मं करोमीति करोत्यधर्म;मधर्मकामश्च करोति धर्मम्
उभे बालः कर्मणी न प्रजान;न्स जायते म्रियते चापि देही