^{१२.२९.१}वैशंपायन उवाच

^{१२.२९.२}अव्याहरति कौन्तेये धर्मपुत्रे युधिष्ठिरे
गुडाकेशो हृषीकेशमभ्यभाषत पाण्डवः

^{१२.२९.३}ज्ञातिशोकाभिसंतप्तो धर्मराजः परंतपः
एष शोकार्णवे मग्नस्तमाश्वासय माधव

^{१२.२९.४}सर्वे स्म ते संशयिताः पुनरेव जनार्दन
अस्य शोकं महाबाहो प्रणाशयितुमर्हसि

^{१२.२९.५}एवमुक्तस्तु गोविन्दो विजयेन महात्मना
पर्यवर्तत राजानं पुण्डरीकेक्षणोऽच्युतः

^{१२.२९.६}अनतिक्रमणीयो हि धर्मराजस्य केशवः
बाल्यात्प्रभृति गोविन्दः प्रीत्या चाभ्यधिकोऽर्जुनात्

^{१२.२९.७}संप्रगृह्य महाबाहुर्भुजं चन्दनभूषितम्
शैलस्तम्भोपमं शौरिरुवाचाभिविनोदयन्

^{१२.२९.८}शुशुभे वदनं तस्य सुदंष्ट्रं चारुलोचनम्
व्याकोशमिव विस्पष्टं पद्मं सूर्यविबोधितम्

^{१२.२९.९}मा कृथाः पुरुषव्याघ्र शोकं त्वं गात्रशोषणम्
न हि ते सुलभा भूयो ये हतास्मिन्रणाजिरे

^{१२.२९.१०}स्वप्नलब्धा यथा लाभा वितथाः प्रतिबोधने
एवं ते क्षत्रिया राजन्ये व्यतीता महारणे

^{१२.२९.११}सर्वे ह्यभिमुखाः शूरा विगता रणशोभिनः
नैषां कश्चित्पृष्ठतो वा पलायन्वापि पातितः

^{१२.२९.१२}सर्वे त्यक्त्वात्मनः प्राणान्युद्ध्वा वीरा महाहवे
शस्त्रपूता दिवं प्राप्ता न ताञ्शोचितुमर्हसि

^{१२.२९.१३}अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
सृञ्जयं पुत्रशोकार्तं यथायं प्राह नारदः

^{१२.२९.१४}सुखदुःखैरहं त्वं च प्रजाः सर्वाश्च सृञ्जय
अविमुक्तं चरिष्यामस्तत्र का परिदेवना

^{१२.२९.१५}महाभाग्यं परं राज्ञां कीर्त्यमानं मया शृणु
गच्छावधानं नृपते ततो दुःखं प्रहास्यसि

^{१२.२९.१६}मृतान्महानुभावांस्त्वं श्रुत्वैव तु महीपतीन्
श्रुत्वापनय संतापं शृणु विस्तरशश्च मे

^{१२.२९.१७}आविक्षितं मरुत्तं मे मृतं सृञ्जय शुश्रुहि
यस्य सेन्द्राः सवरुणा बृहस्पतिपुरोगमाः
देवा विश्वसृजो राज्ञो यज्ञमीयुर्महात्मनः

^{१२.२९.१८}यः स्पर्धामनयच्छक्रं देवराजं शतक्रतुम्
शक्रप्रियैषी यं विद्वान्प्रत्याचष्ट बृहस्पतिः
संवर्तो याजयामास यं पीडार्थं बृहस्पतेः

^{१२.२९.१९}यस्मिन्प्रशासति सतां नृपतौ नृपसत्तम
अकृष्टपच्या पृथिवी विबभौ चैत्यमालिनी

^{१२.२९.२०}आविक्षितस्य वै सत्रे विश्वे देवाः सभासदः
मरुतः परिवेष्टारः साध्याश्चासन्महात्मनः

^{१२.२९.२१}मरुद्गणा मरुत्तस्य यत्सोममपिबन्त ते
देवान्मनुष्यान्गन्धर्वानत्यरिच्यन्त दक्षिणाः

^{१२.२९.२२}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.२३}सुहोत्रं चेद्वैतिथिनं मृतं सृञ्जय शुश्रुम
यस्मै हिरण्यं ववृषे मघवान्परिवत्सरम्

^{१२.२९.२४}सत्यनामा वसुमती यं प्राप्यासीज्जनाधिप
हिरण्यमवहन्नद्यस्तस्मिञ्जनपदेश्वरे

^{१२.२९.२५}कूर्मान्कर्कटकान्नक्रान्मकराञ्शिंशुकानपि
नदीष्वपातयद्राजन्मघवा लोकपूजितः

^{१२.२९.२६}हैरण्यान्पतितान्दृष्ट्वा मत्स्यान्मकरकच्छपान्
सहस्रशोऽथ शतशस्ततोऽस्मयत वैतिथिः

^{१२.२९.२७}तद्धिरण्यमपर्यन्तमावृत्तं कुरुजाङ्गले
ईजानो वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यः समाहितः

^{१२.२९.२८}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः
अदक्षिणमयज्वानं श्वैत्य संशाम्य मा शुचः

^{१२.२९.२९}अङ्गं बृहद्रथं चैव मृतं शुश्रुम सृञ्जय
यः सहस्रं सहस्राणां श्वेतानश्वानवासृजत्

^{१२.२९.३०}सहस्रं च सहस्राणां कन्या हेमविभूषिताः
ईजानो वितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत्

^{१२.२९.३१}शतं शतसहस्राणां वृषाणां हेममालिनाम्
गवां सहस्रानुचरं दक्षिणामत्यकालयत्

^{१२.२९.३२}अङ्गस्य यजमानस्य तदा विष्णुपदे गिरौ
अमाद्यदिन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर्द्विजातयः

^{१२.२९.३३}यस्य यज्ञेषु राजेन्द्र शतसंख्येषु वै पुनः
देवान्मनुष्यान्गन्धर्वानत्यरिच्यन्त दक्षिणाः

^{१२.२९.३४}न जातो जनिता चान्यः पुमान्यस्तत्प्रदास्यति
यदङ्गः प्रददौ वित्तं सोमसंस्थासु सप्तसु

^{१२.२९.३५}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.३६}शिबिमौशीनरं चैव मृतं शुश्रुम सृञ्जय
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां चर्मवत्समवेष्टयत्

^{१२.२९.३७}महता रथघोषेण पृथिवीमनुनादयन्
एकच्छत्रां महीं चक्रे जैत्रेणैकरथेन यः

^{१२.२९.३८}यावदद्य गवाश्वं स्यादारण्यैः पशुभिः सह
तावतीः प्रददौ गाः स शिबिरौशीनरोऽध्वरे

^{१२.२९.३९}नोद्यन्तारं धुरं तस्य कंचिन्मेने प्रजापतिः
न भूतं न भविष्यन्तं सर्वराजसु भारत
अन्यत्रौशीनराच्छैब्याद्राजर्षेरिन्द्रविक्रमात्

^{१२.२९.४०}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः
अदक्षिणमयज्वानं तं वै संशाम्य मा शुचः

^{१२.२९.४१}भरतं चैव दौःषन्तिं मृतं सृञ्जय शुश्रुम
शाकुन्तलिं महेष्वासं भूरिद्रविणतेजसम्

^{१२.२९.४२}यो बद्ध्वा त्रिंशतो ह्यश्वान्देवेभ्यो यमुनामनु
सरस्वतीं विंशतिं च गङ्गामनु चतुर्दश

^{१२.२९.४३}अश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च
इष्टवान्स महातेजा दौःषन्तिर्भरतः पुरा

^{१२.२९.४४}भरतस्य महत्कर्म सर्वराजसु पार्थिवाः
खं मर्त्या इव बाहुभ्यां नानुगन्तुमशक्नुवन्

^{१२.२९.४५}परं सहस्राद्यो बद्ध्वा हयान्वेदीं विचित्य च
सहस्रं यत्र पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ

^{१२.२९.४६}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.४७}रामं दाशरथिं चैव मृतं शुश्रुम सृञ्जय
योऽन्वकम्पत वै नित्यं प्रजाः पुत्रानिवौरसान्

^{१२.२९.४८}विधवा यस्य विषये नानाथाः काश्चनाभवन्
सर्वस्यासीत्पितृसमो रामो राज्यं यदान्वशात्

^{१२.२९.४९}कालवर्षाश्च पर्जन्याः सस्यानि रसवन्ति च
नित्यं सुभिक्षमेवासीद्रामे राज्यं प्रशासति

^{१२.२९.५०}प्राणिनो नाप्सु मज्जन्ति नानर्थे पावकोऽदहत्
न व्यालजं भयं चासीद्रामे राज्यं प्रशासति

^{१२.२९.५१}आसन्वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस्रिकाः
अरोगाः सर्वसिद्धार्थाः प्रजा रामे प्रशासति

^{१२.२९.५२}नान्योन्येन विवादोऽभूत्स्त्रीणामपि कुतो नृणाम्
धर्मनित्याः प्रजाश्चासन्रामे राज्यं प्रशासति

^{१२.२९.५३}नित्यपुष्पफलाश्चैव पादपा निरुपद्रवाः
सर्वा द्रोणदुघा गावो रामे राज्यं प्रशासति

^{१२.२९.५४}स चतुर्दश वर्षाणि वने प्रोष्य महातपाः
दशाश्वमेधाञ्जारूथ्यानाजहार निरर्गलान्

^{१२.२९.५५}श्यामो युवा लोहिताक्षो मत्तवारणविक्रमः
दश वर्षसहस्राणि रामो राज्यमकारयत्

^{१२.२९.५६}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.५७}भगीरथं च राजानं मृतं शुश्रुम सृञ्जय
यस्येन्द्रो वितते यज्ञे सोमं पीत्वा मदोत्कटः

^{१२.२९.५८}असुराणां सहस्राणि बहूनि सुरसत्तमः
अजयद्बाहुवीर्येण भगवान्पाकशासनः

^{१२.२९.५९}यः सहस्रं सहस्राणां कन्या हेमविभूषिताः
ईजानो वितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत्

^{१२.२९.६०}सर्वा रथगताः कन्या रथाः सर्वे चतुर्युजः
रथे रथे शतं नागाः पद्मिनो हेममालिनः

^{१२.२९.६१}सहस्रमश्वा एकैकं हस्तिनं पृष्ठतोऽन्वयुः
गवां सहस्रमश्वेऽश्वे सहस्रं गव्यजाविकम्

^{१२.२९.६२}उपह्वरे निवसतो यस्याङ्के निषसाद ह
गङ्गा भागीरथी तस्मादुर्वशी ह्यभवत्पुरा

^{१२.२९.६३}भूरिदक्षिणमिक्ष्वाकुं यजमानं भगीरथम्
त्रिलोकपथगा गङ्गा दुहितृत्वमुपेयुषी

^{१२.२९.६४}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.६५}दिलीपं चैवैलविलं मृतं शुश्रुम सृञ्जय
यस्य कर्माणि भूरीणि कथयन्ति द्विजातयः

^{१२.२९.६६}इमां वै वसुसंपन्नां वसुधां वसुधाधिपः
ददौ तस्मिन्महायज्ञे ब्राह्मणेभ्यः समाहितः

^{१२.२९.६७}तस्येह यजमानस्य यज्ञे यज्ञे पुरोहितः
सहस्रं वारणान्हैमान्दक्षिणामत्यकालयत्

^{१२.२९.६८}यस्य यज्ञे महानासीद्यूपः श्रीमान्हिरण्मयः
तं देवाः कर्म कुर्वाणाः शक्रज्येष्ठा उपाश्रयन्

^{१२.२९.६९}चषालो यस्य सौवर्णस्तस्मिन्यूपे हिरण्मये
ननृतुर्देवगन्धर्वाः षट्सहस्राणि सप्तधा

^{१२.२९.७०}अवादयत्तत्र वीणां मध्ये विश्वावसुः स्वयम्
सर्वभूतान्यमन्यन्त मम वादयतीत्ययम्

^{१२.२९.७१}एतद्राज्ञो दिलीपस्य राजानो नानुचक्रिरे
यत्स्त्रियो हेमसंपन्नाः पथि मत्ताः स्म शेरते

^{१२.२९.७२}राजानमुग्रधन्वानं दिलीपं सत्यवादिनम्
येऽपश्यन्सुमहात्मानं तेऽपि स्वर्गजितो नराः

^{१२.२९.७३}त्रयः शब्दा न जीर्यन्ते दिलीपस्य निवेशने
स्वाध्यायघोषो ज्याघोषो दीयतामिति चैव हि

^{१२.२९.७४}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.७५}मान्धातारं यौवनाश्वं मृतं शुश्रुम सृञ्जय
यं देवा मरुतो गर्भं पितुः पार्श्वादपाहरन्

^{१२.२९.७६}संवृद्धो युवनाश्वस्य जठरे यो महात्मनः
पृषदाज्योद्भवः श्रीमांस्त्रिलोकविजयी नृपः

^{१२.२९.७७}यं दृष्ट्वा पितुरुत्सङ्गे शयानं देवरूपिणम्
अन्योन्यमब्रुवन्देवाः कमयं धास्यतीति वै

^{१२.२९.७८}मामेव धास्यतीत्येवमिन्द्रो अभ्यवपद्यत
मान्धातेति ततस्तस्य नाम चक्रे शतक्रतुः

^{१२.२९.७९}ततस्तु पयसो धारां पुष्टिहेतोर्महात्मनः
तस्यास्ये यौवनाश्वस्य पाणिरिन्द्रस्य चास्रवत्

^{१२.२९.८०}तं पिबन्पाणिमिन्द्रस्य समामह्ना व्यवर्धत
स आसीद्द्वादशसमो द्वादशाहेन पार्थिव

^{१२.२९.८१}तमियं पृथिवी सर्वा एकाह्ना समपद्यत
धर्मात्मानं महात्मानं शूरमिन्द्रसमं युधि

^{१२.२९.८२}य आङ्गारं हि नृपतिं मरुत्तमसितं गयम्
अङ्गं बृहद्रथं चैव मान्धाता समरेऽजयत्

^{१२.२९.८३}यौवनाश्वो यदाङ्गारं समरे समयोधयत्
विस्फारैर्धनुषो देवा द्यौरभेदीति मेनिरे

^{१२.२९.८४}यतः सूर्य उदेति स्म यत्र च प्रतितिष्ठति
सर्वं तद्यौवनाश्वस्य मान्धातुः क्षेत्रमुच्यते

^{१२.२९.८५}अश्वमेधशतेनेष्ट्वा राजसूयशतेन च
अददाद्रोहितान्मत्स्यान्ब्राह्मणेभ्यो महीपतिः

^{१२.२९.८६}हैरण्यान्योजनोत्सेधानायतान्दशयोजनम्
अतिरिक्तान्द्विजातिभ्यो व्यभजन्नितरे जनाः

^{१२.२९.८७}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.८८}ययातिं नाहुषं चैव मृतं शुश्रुम सृञ्जय
य इमां पृथिवीं सर्वां विजित्य सहसागराम्

^{१२.२९.८९}शम्यापातेनाभ्यतीयाद्वेदीभिश्चित्रयन्नृप
ईजानः क्रतुभिः पुण्यैः पर्यगच्छद्वसुंधराम्

^{१२.२९.९०}इष्ट्वा क्रतुसहस्रेण वाजिमेधशतेन च
तर्पयामास देवेन्द्रं त्रिभिः काञ्चनपर्वतैः

^{१२.२९.९१}व्यूढे देवासुरे युद्धे हत्वा दैतेयदानवान्
व्यभजत्पृथिवीं कृत्स्नां ययातिर्नहुषात्मजः

^{१२.२९.९२}अन्तेषु पुत्रान्निक्षिप्य यदुद्रुह्युपुरोगमान्
पूरुं राज्येऽभिषिच्य स्वे सदारः प्रस्थितो वनम्

^{१२.२९.९३}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.९४}अम्बरीषं च नाभागं मृतं शुश्रुम सृञ्जय
यं प्रजा वव्रिरे पुण्यं गोप्तारं नृपसत्तम

^{१२.२९.९५}यः सहस्रं सहस्राणां राज्ञामयुत याजिनाम्
ईजानो वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यः समाहितः

^{१२.२९.९६}नैतत्पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे
इत्यम्बरीषं नाभागमन्वमोदन्त दक्षिणाः

^{१२.२९.९७}शतं राजसहस्राणि शतं राजशतानि च
सर्वेऽश्वमेधैरीजानास्तेऽभ्ययुर्दक्षिणायनम्

^{१२.२९.९८}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.९९}शशबिन्दुं चैत्ररथं मृतं शुश्रुम सृञ्जय
यस्य भार्यासहस्राणां शतमासीन्महात्मनः

^{१२.२९.१००}सहस्रं तु सहस्राणां यस्यासञ्शाशबिन्दवः
हिरण्यकवचाः सर्वे सर्वे चोत्तमधन्विनः

^{१२.२९.१०१}शतं कन्या राजपुत्रमेकैकं पृष्ठतोऽन्वयुः
कन्यां कन्यां शतं नागा नागं नागं शतं रथाः

^{१२.२९.१०२}रथं रथं शतं चाश्वा देशजा हेममालिनः
अश्वमश्वं शतं गावो गां गां तद्वदजाविकम्

^{१२.२९.१०३}एतद्धनमपर्यन्तमश्वमेधे महामखे
शशबिन्दुर्महाराज ब्राह्मणेभ्यः समादिशत्

^{१२.२९.१०४}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.१०५}गयमामूर्तरयसं मृतं शुश्रुम सृञ्जय
यः स वर्षशतं राजा हुतशिष्टाशनोऽभवत्

^{१२.२९.१०६}यस्मै वह्निर्वरान्प्रादात्ततो वव्रे वरान्गयः
ददतो मेऽक्षया चास्तु धर्मे श्रद्धा च वर्धताम्

^{१२.२९.१०७}मनो मे रमतां सत्ये त्वत्प्रसादाद्धुताशन
लेभे च कामांस्तान्सर्वान्पावकादिति नः श्रुतम्

^{१२.२९.१०८}दर्शेन पौर्णमासेन चातुर्मास्यैः पुनः पुनः
अयजत्स महातेजाः सहस्रं परिवत्सरान्

^{१२.२९.१०९}शतं गवां सहस्राणि शतमश्वशतानि च
उत्थायोत्थाय वै प्रादात्सहस्रं परिवत्सरान्

^{१२.२९.११०}तर्पयामास सोमेन देवान्वित्तैर्द्विजानपि
पितॄन्स्वधाभिः कामैश्च स्त्रियः स्वाः पुरुषर्षभ

^{१२.२९.१११}सौवर्णां पृथिवीं कृत्वा दशव्यामां द्विरायताम्
दक्षिणामददद्राजा वाजिमेधमहामखे

^{१२.२९.११२}यावत्यः सिकता राजन्गङ्गायाः पुरुषर्षभ
तावतीरेव गाः प्रादादामूर्तरयसो गयः

^{१२.२९.११३}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.११४}रन्तिदेवं च साङ्कृत्यं मृतं शुश्रुम सृञ्जय
सम्यगाराध्य यः शक्रं वरं लेभे महायशाः

^{१२.२९.११५}अन्नं च नो बहु भवेदतिथींश्च लभेमहि
श्रद्धा च नो मा व्यगमन्मा च याचिष्म कंचन

^{१२.२९.११६}उपातिष्ठन्त पशवः स्वयं तं संशितव्रतम्
ग्राम्यारण्या महात्मानं रन्तिदेवं यशस्विनम्

^{१२.२९.११७}महानदी चर्मराशेरुत्क्लेदात्सुस्रुवे यतः
ततश्चर्मण्वतीत्येवं विख्याता सा महानदी

^{१२.२९.११८}ब्राह्मणेभ्यो ददौ निष्कान्सदसि प्रतते नृपः
तुभ्यं तुभ्यं निष्कमिति यत्राक्रोशन्ति वै द्विजाः
सहस्रं तुभ्यमित्युक्त्वा ब्राह्मणान्स्म प्रपद्यते

^{१२.२९.११९}अन्वाहार्योपकरणं द्रव्योपकरणं च यत्
घटाः स्थाल्यः कटाहाश्च पात्र्यश्च पिठरा अपि
न तत्किंचिदसौवर्णं रन्तिदेवस्य धीमतः

^{१२.२९.१२०}साङ्कृते रन्तिदेवस्य यां रात्रिमवसद्गृहे
आलभ्यन्त शतं गावः सहस्राणि च विंशतिः

^{१२.२९.१२१}तत्र स्म सूदाः क्रोशन्ति सुमृष्टमणिकुण्डलाः
सूपभूयिष्ठमश्नीध्वं नाद्य मांसं यथा पुरा

^{१२.२९.१२२}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.१२३}सगरं च महात्मानं मृतं शुश्रुम सृञ्जय
ऐक्ष्वाकं पुरुषव्याघ्रमतिमानुषविक्रमम्

^{१२.२९.१२४}षष्टिः पुत्रसहस्राणि यं यान्तं पृष्ठतोऽन्वयुः
नक्षत्रराजं वर्षान्ते व्यभ्रे ज्योतिर्गणा इव

^{१२.२९.१२५}एकच्छत्रा मही यस्य प्रणता ह्यभवत्पुरा
योऽश्वमेधसहस्रेण तर्पयामास देवताः

^{१२.२९.१२६}यः प्रादात्काञ्चनस्तम्भं प्रासादं सर्वकाञ्चनम्
पूर्णं पद्मदलाक्षीणां स्त्रीणां शयनसंकुलम्

^{१२.२९.१२७}द्विजातिभ्योऽनुरूपेभ्यः कामानुच्चावचांस्तथा
यस्यादेशेन तद्वित्तं व्यभजन्त द्विजातयः

^{१२.२९.१२८}खानयामास यः कोपात्पृथिवीं सागराङ्किताम्
यस्य नाम्ना समुद्रश्च सागरत्वमुपागतः

^{१२.२९.१२९}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.१३०}राजानं च पृथुं वैन्यं मृतं शुश्रुम सृञ्जय
यमभ्यषिञ्चन्संभूय महारण्ये महर्षयः

^{१२.२९.१३१}प्रथयिष्यति वै लोकान्पृथुरित्येव शब्दितः
क्षताच्च नस्त्रायतीति स तस्मात्क्षत्रियः स्मृतः

^{१२.२९.१३२}पृथुं वैन्यं प्रजा दृष्ट्वा रक्ताः स्मेति यदब्रुवन्
ततो राजेति नामास्य अनुरागादजायत

^{१२.२९.१३३}अकृष्टपच्या पृथिवी पुटके पुटके मधु
सर्वा द्रोणदुघा गावो वैन्यस्यासन्प्रशासतः

^{१२.२९.१३४}अरोगाः सर्वसिद्धार्था मनुष्या अकुतोभयाः
यथाभिकाममवसन्क्षेत्रेषु च गृहेषु च

^{१२.२९.१३५}आपः संस्तम्भिरे यस्य समुद्रस्य यियासतः
सरितश्चानुदीर्यन्त ध्वजसङ्गश्च नाभवत्

^{१२.२९.१३६}हैरण्यांस्त्रिनलोत्सेधान्पर्वतानेकविंशतिम्
ब्राह्मणेभ्यो ददौ राजा योऽश्वमेधे महामखे

^{१२.२९.१३७}स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

^{१२.२९.१३८}किं वै तूष्णीं ध्यायसि सृञ्जय त्वं; न मे राजन्वाचमिमां शृणोषि
न चेन्मोघं विप्रलप्तं मयेदं; पथ्यं मुमूर्षोरिव सम्यगुक्तम्

^{१२.२९.१३९}सृञ्जय उवाच

^{१२.२९.१४०}शृणोमि ते नारद वाचमेतां; विचित्रार्थां स्रजमिव पुण्यगन्धाम्
राजर्षीणां पुण्यकृतां महात्मनां; कीर्त्या युक्तां शोकनिर्णाशनार्थम्

^{१२.२९.१४१}न ते मोघं विप्रलप्तं महर्षे; दृष्ट्वैव त्वां नारदाहं विशोकः
शुश्रूषे ते वचनं ब्रह्मवादि;न्न ते तृप्याम्यमृतस्येव पानात्

^{१२.२९.१४२}अमोघदर्शिन्मम चेत्प्रसादं; सुताघदग्धस्य विभो प्रकुर्याः
मृतस्य संजीवनमद्य मे स्या;त्तव प्रसादात्सुतसंगमश्च

^{१२.२९.१४३}नारद उवाच

^{१२.२९.१४४}यस्ते पुत्रो दयितोऽयं वियातः; स्वर्णष्ठीवी यमदात्पर्वतस्ते
पुनस्ते तं पुत्रमहं ददामि; हिरण्यनाभं वर्षसहस्रिणं च