^{१२.३१९.१}भीष्म उवाच

^{१२.३१९.२}गिरिपृष्ठं समारुह्य सुतो व्यासस्य भारत
समे देशे विविक्ते च निःशलाक उपाविशत्

^{१२.३१९.३}धारयामास चात्मानं यथाशास्त्रं महामुनिः
पादात्प्रभृति गात्रेषु क्रमेण क्रमयोगवित्

^{१२.३१९.४}ततः स प्राङ्मुखो विद्वानादित्ये नचिरोदिते
पाणिपादं समाधाय विनीतवदुपाविशत्

^{१२.३१९.५}न तत्र पक्षिसंघातो न शब्दो नापि दर्शनम्
यत्र वैयासकिर्धीमान्योक्तुं समुपचक्रमे

^{१२.३१९.६}स ददर्श तदात्मानं सर्वसङ्गविनिःसृतम्
प्रजहास ततो हासं शुकः संप्रेक्ष्य भास्करम्

^{१२.३१९.७}स पुनर्योगमास्थाय मोक्षमार्गोपलब्धये
महायोगीश्वरो भूत्वा सोऽत्यक्रामद्विहायसम्

^{१२.३१९.८}ततः प्रदक्षिणं कृत्वा देवर्षिं नारदं तदा
निवेदयामास तदा स्वं योगं परमर्षये

^{१२.३१९.९}दृष्टो मार्गः प्रवृत्तोऽस्मि स्वस्ति तेऽस्तु तपोधन
त्वत्प्रसादाद्गमिष्यामि गतिमिष्टां महाद्युते

^{१२.३१९.१०}नारदेनाभ्यनुज्ञातस्ततो द्वैपायनात्मजः
अभिवाद्य पुनर्योगमास्थायाकाशमाविशत्

^{१२.३१९.११}कैलासपृष्ठादुत्पत्य स पपात दिवं तदा
अन्तरिक्षचरः श्रीमान्व्यासपुत्रः सुनिश्चितः

^{१२.३१९.१२}तमुद्यन्तं द्विजश्रेष्ठं वैनतेयसमद्युतिम्
ददृशुः सर्वभूतानि मनोमारुतरंहसम्

^{१२.३१९.१३}व्यवसायेन लोकांस्त्रीन्सर्वान्सोऽथ विचिन्तयन्
आस्थितो दिव्यमध्वानं पावकार्कसमप्रभः

^{१२.३१९.१४}तमेकमनसं यान्तमव्यग्रमकुतोभयम्
ददृशुः सर्वभूतानि जङ्गमानीतराणि च

^{१२.३१९.१५}यथाशक्ति यथान्यायं पूजयां चक्रिरे तदा
पुष्पवर्षैश्च दिव्यैस्तमवचक्रुर्दिवौकसः

^{१२.३१९.१६}तं दृष्ट्वा विस्मिताः सर्वे गन्धर्वाप्सरसां गणाः
ऋषयश्चैव संसिद्धाः परं विस्मयमागताः

^{१२.३१९.१७}अन्तरिक्षचरः कोऽयं तपसा सिद्धिमागतः
अधःकायोर्ध्ववक्त्रश्च नेत्रैः समभिवाह्यते

^{१२.३१९.१८}ततः परमधीरात्मा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः
भास्करं समुदीक्षन्स प्राङ्मुखो वाग्यतोऽगमत्
शब्देनाकाशमखिलं पूरयन्निव सर्वतः

^{१२.३१९.१९}तमापतन्तं सहसा दृष्ट्वा सर्वाप्सरोगणाः
संभ्रान्तमनसो राजन्नासन्परमविस्मिताः
पञ्चचूडाप्रभृतयो भृशमुत्फुल्ललोचनाः

^{१२.३१९.२०}दैवतं कतमं ह्येतदुत्तमां गतिमास्थितम्
सुनिश्चितमिहायाति विमुक्तमिव निःस्पृहम्

^{१२.३१९.२१}ततः समतिचक्राम मलयं नाम पर्वतम्
उर्वशी पूर्वचित्तिश्च यं नित्यमुपसेवते
ते स्म ब्रह्मर्षिपुत्रस्य विस्मयं ययतुः परम्

^{१२.३१९.२२}अहो बुद्धिसमाधानं वेदाभ्यासरते द्विजे
अचिरेणैव कालेन नभश्चरति चन्द्रवत्
पितृशुश्रूषया सिद्धिं संप्राप्तोऽयमनुत्तमाम्

^{१२.३१९.२३}पितृभक्तो दृढतपाः पितुः सुदयितः सुतः
अनन्यमनसा तेन कथं पित्रा विवर्जितः

^{१२.३१९.२४}उर्वश्या वचनं श्रुत्वा शुकः परमधर्मवित्
उदैक्षत दिशः सर्वा वचने गतमानसः

^{१२.३१९.२५}सोऽन्तरिक्षं महीं चैव सशैलवनकाननाम्
आलोकयामास तदा सरांसि सरितस्तथा

^{१२.३१९.२६}ततो द्वैपायनसुतं बहुमानपुरःसरम्
कृताञ्जलिपुटाः सर्वा निरीक्षन्ते स्म देवताः

^{१२.३१९.२७}अब्रवीत्तास्तदा वाक्यं शुकः परमधर्मवित्
पिता यद्यनुगच्छेन्मां क्रोशमानः शुकेति वै

^{१२.३१९.२८}ततः प्रतिवचो देयं सर्वैरेव समाहितैः
एतन्मे स्नेहतः सर्वे वचनं कर्तुमर्हथ

^{१२.३१९.२९}शुकस्य वचनं श्रुत्वा दिशः सवनकाननाः
समुद्राः सरितः शैलाः प्रत्यूचुस्तं समन्ततः

^{१२.३१९.३०}यथाज्ञापयसे विप्र बाढमेवं भविष्यति
ऋषेर्व्याहरतो वाक्यं प्रतिवक्ष्यामहे वयम्