^{१२.७८.१}युधिष्ठिर उवाच

^{१२.७८.२}केषां राजा प्रभवति वित्तस्य भरतर्षभ
कया च वृत्त्या वर्तेत तन्मे ब्रूहि पितामह

^{१२.७८.३}भीष्म उवाच

^{१२.७८.४}अब्राह्मणानां वित्तस्य स्वामी राजेति वैदिकम्
ब्राह्मणानां च ये केचिद्विकर्मस्था भवन्त्युत

^{१२.७८.५}विकर्मस्थाश्च नोपेक्ष्या विप्रा राज्ञा कथंचन
इति राज्ञां पुरावृत्तमभिजल्पन्ति साधवः

^{१२.७८.६}यस्य स्म विषये राज्ञः स्तेनो भवति वै द्विजः
राज्ञ एवापराधं तं मन्यन्ते किल्बिषं नृप

^{१२.७८.७}अभिशस्तमिवात्मानं मन्यन्ते तेन कर्मणा
तस्माद्राजर्षयः सर्वे ब्राह्मणानन्वपालयन्

^{१२.७८.८}अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
गीतं केकयराजेन ह्रियमाणेन रक्षसा

^{१२.७८.९}केकयानामधिपतिं रक्षो जग्राह दारुणम्
स्वाध्यायेनान्वितं राजन्नरण्ये संशितव्रतम्

^{१२.७८.१०}राजोवाच

^{१२.७८.११}न मे स्तेनो जनपदे न कदर्यो न मद्यपः
नानाहिताग्निर्नायज्वा मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.१२}न च मे ब्राह्मणोऽविद्वान्नाव्रती नाप्यसोमपः
नानाहिताग्निर्विषये मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.१३}नानाप्तदक्षिणैर्यज्ञैर्यजन्ते विषये मम
अधीते नाव्रती कश्चिन्मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.१४}अधीयतेऽध्यापयन्ति यजन्ते याजयन्ति च
ददति प्रतिगृह्णन्ति षट्सु कर्मस्ववस्थिताः

^{१२.७८.१५}पूजिताः संविभक्ताश्च मृदवः सत्यवादिनः
ब्राह्मणा मे स्वकर्मस्था मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.१६}न याचन्ते प्रयच्छन्ति सत्यधर्मविशारदाः
नाध्यापयन्त्यधीयन्ते यजन्ते न च याजकाः

^{१२.७८.१७}ब्राह्मणान्परिरक्षन्ति संग्रामेष्वपलायिनः
क्षत्रिया मे स्वकर्मस्था मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.१८}कृषिगोरक्षवाणिज्यमुपजीवन्त्यमायया
अप्रमत्ताः क्रियावन्तः सुव्रताः सत्यवादिनः

^{१२.७८.१९}संविभागं दमं शौचं सौहृदं च व्यपाश्रिताः
मम वैश्याः स्वकर्मस्था मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.२०}त्रीन्वर्णाननुतिष्ठन्ति यथावदनसूयकाः
मम शूद्राः स्वकर्मस्था मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.२१}कृपणानाथवृद्धानां दुर्बलातुरयोषिताम्
संविभक्तास्मि सर्वेषां मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.२२}कुलदेशादिधर्माणां प्रथितानां यथाविधि
अव्युच्छेत्तास्मि सर्वेषां मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.२३}तपस्विनो मे विषये पूजिताः परिपालिताः
संविभक्ताश्च सत्कृत्य मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.२४}नासंविभज्य भोक्तास्मि न विशामि परस्त्रियम्
स्वतन्त्रो जातु न क्रीडे मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.२५}नाब्रह्मचारी भिक्षावान्भिक्षुर्वाब्रह्मचारिकः
अनृत्विजं हुतं नास्ति मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.२६}नावजानाम्यहं वृद्धान्न वैद्यान्न तपस्विनः
राष्ट्रे स्वपति जागर्मि मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.२७}वेदाध्ययनसंपन्नस्तपस्वी सर्वधर्मवित्
स्वामी सर्वस्य राज्यस्य श्रीमान्मम पुरोहितः

^{१२.७८.२८}दानेन दिव्यानभिवाञ्छामि लोका;न्सत्येनाथो ब्राह्मणानां च गुप्त्या
शुश्रूषया चापि गुरूनुपैमि; न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः

^{१२.७८.२९}न मे राष्ट्रे विधवा ब्रह्मबन्धु;र्न ब्राह्मणः कृपणो नोत चोरः
न पारजायी न च पापकर्मा; न मे भयं विद्यते राक्षसेभ्यः

^{१२.७८.३०}न मे शस्त्रैरनिर्भिन्नमङ्गे द्व्यङ्गुलमन्तरम्
धर्मार्थं युध्यमानस्य मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.३१}गोब्राह्मणे च यज्ञे च नित्यं स्वस्त्ययनं मम
आशासते जना राष्ट्रे मामकान्तरमाविशः

^{१२.७८.३२}राक्षस उवाच

^{१२.७८.३३}यस्मात्सर्वास्ववस्थासु धर्ममेवान्ववेक्षसे
तस्मात्प्राप्नुहि कैकेय गृहान्स्वस्ति व्रजाम्यहम्

^{१२.७८.३४}येषां गोब्राह्मणा रक्ष्याः प्रजा रक्ष्याश्च केकय
न रक्षोभ्यो भयं तेषां कुत एव तु मानुषात्

^{१२.७८.३५}येषां पुरोगमा विप्रा येषां ब्रह्मबलं बलम्
प्रियातिथ्यास्तथा दारास्ते वै स्वर्गजितो नराः

^{१२.७८.३६}भीष्म उवाच

^{१२.७८.३७}तस्माद्द्विजातीन्रक्षेत ते हि रक्षन्ति रक्षिताः
आशीरेषां भवेद्राज्ञां राष्ट्रं सम्यक्प्रवर्धते

^{१२.७८.३८}तस्माद्राज्ञा विशेषेण विकर्मस्था द्विजातयः
नियम्याः संविभज्याश्च प्रजानुग्रहकारणात्

^{१२.७८.३९}य एवं वर्तते राजा पौरजानपदेष्विह
अनुभूयेह भद्राणि प्राप्नोतीन्द्रसलोकताम्