^{१३.६९.१}भीष्म उवाच

^{१३.६९.२}अत्रैव कीर्त्यते सद्भिर्ब्राह्मणस्वाभिमर्शने
नृगेण सुमहत्कृच्छ्रं यदवाप्तं कुरूद्वह

^{१३.६९.३}निविशन्त्यां पुरा पार्थ द्वारवत्यामिति श्रुतिः
अदृश्यत महाकूपस्तृणवीरुत्समावृतः

^{१३.६९.४}प्रयत्नं तत्र कुर्वाणास्तस्मात्कूपाज्जलार्थिनः
श्रमेण महता युक्तास्तस्मिंस्तोये सुसंवृते

^{१३.६९.५}ददृशुस्ते महाकायं कृकलासमवस्थितम्
तस्य चोद्धरणे यत्नमकुर्वंस्ते सहस्रशः

^{१३.६९.६}प्रग्रहैश्चर्मपट्टैश्च तं बद्ध्वा पर्वतोपमम्
नाशक्नुवन्समुद्धर्तुं ततो जग्मुर्जनार्दनम्

^{१३.६९.७}खमावृत्योदपानस्य कृकलासः स्थितो महान्
तस्य नास्ति समुद्धर्तेत्यथ कृष्णे न्यवेदयन्

^{१३.६९.८}स वासुदेवेन समुद्धृतश्च; पृष्टश्च कामान्निजगाद राजा
नृगस्तदात्मानमथो न्यवेदय;त्पुरातनं यज्ञसहस्रयाजिनम्

^{१३.६९.९}तथा ब्रुवाणं तु तमाह माधवः; शुभं त्वया कर्म कृतं न पापकम्
कथं भवान्दुर्गतिमीदृशीं गतो; नरेन्द्र तद्ब्रूहि किमेतदीदृशम्

^{१३.६९.१०}शतं सहस्राणि शतं गवां पुनः; पुनः शतान्यष्ट शतायुतानि
त्वया पुरा दत्तमितीह शुश्रुम; नृप द्विजेभ्यः क्व नु तद्गतं तव

^{१३.६९.११}नृगस्ततोऽब्रवीत्कृष्णं ब्राह्मणस्याग्निहोत्रिणः
प्रोषितस्य परिभ्रष्टा गौरेका मम गोधने

^{१३.६९.१२}गवां सहस्रे संख्याता तदा सा पशुपैर्मम
सा ब्राह्मणाय मे दत्ता प्रेत्यार्थमभिकाङ्क्षता

^{१३.६९.१३}अपश्यत्परिमार्गंश्च तां यां परगृहे द्विजः
ममेयमिति चोवाच ब्राह्मणो यस्य साभवत्

^{१३.६९.१४}तावुभौ समनुप्राप्तौ विवदन्तौ भृशज्वरौ
भवान्दाता भवान्हर्तेत्यथ तौ मां तदोचतुः

^{१३.६९.१५}शतेन शतसंख्येन गवां विनिमयेन वै
याचे प्रतिग्रहीतारं स तु मामब्रवीदिदम्

^{१३.६९.१६}देशकालोपसंपन्ना दोग्ध्री क्षान्तातिवत्सला
स्वादुक्षीरप्रदा धन्या मम नित्यं निवेशने

^{१३.६९.१७}कृशं च भरते या गौर्मम पुत्रमपस्तनम्
न सा शक्या मया हातुमित्युक्त्वा स जगाम ह

^{१३.६९.१८}ततस्तमपरं विप्रं याचे विनिमयेन वै
गवां शतसहस्रं वै तत्कृते गृह्यतामिति

^{१३.६९.१९}ब्राह्मण उवाच

^{१३.६९.२०}न राज्ञां प्रतिगृह्णामि शक्तोऽहं स्वस्य मार्गणे
सैव गौर्दीयतां शीघ्रं ममेति मधुसूदन

^{१३.६९.२१}रुक्ममश्वांश्च ददतो रजतं स्यन्दनांस्तथा
न जग्राह ययौ चापि तदा स ब्राह्मणर्षभः

^{१३.६९.२२}एतस्मिन्नेव काले तु चोदितः कालधर्मणा
पितृलोकमहं प्राप्य धर्मराजमुपागमम्

^{१३.६९.२३}यमस्तु पूजयित्वा मां ततो वचनमब्रवीत्
नान्तः संख्यायते राजंस्तव पुण्यस्य कर्मणः

^{१३.६९.२४}अस्ति चैव कृतं पापमज्ञानात्तदपि त्वया
चरस्व पापं पश्चाद्वा पूर्वं वा त्वं यथेच्छसि

^{१३.६९.२५}रक्षितास्मीति चोक्तं ते प्रतिज्ञा चानृता तव
ब्राह्मणस्वस्य चादानं त्रिविधस्ते व्यतिक्रमः

^{१३.६९.२६}पूर्वं कृच्छ्रं चरिष्येऽहं पश्चाच्छुभमिति प्रभो
धर्मराजं ब्रुवन्नेवं पतितोऽस्मि महीतले

^{१३.६९.२७}अश्रौषं प्रच्युतश्चाहं यमस्योच्चैः प्रभाषतः
वासुदेवः समुद्धर्ता भविता ते जनार्दनः

^{१३.६९.२८}पूर्णे वर्षसहस्रान्ते क्षीणे कर्मणि दुष्कृते
प्राप्स्यसे शाश्वताँल्लोकाञ्जितान्स्वेनैव कर्मणा

^{१३.६९.२९}कूपेऽऽत्मानमधःशीर्षमपश्यं पतितं च ह
तिर्यग्योनिमनुप्राप्तं न तु मामजहात्स्मृतिः

^{१३.६९.३०}त्वया तु तारितोऽस्म्यद्य किमन्यत्र तपोबलात्
अनुजानीहि मां कृष्ण गच्छेयं दिवमद्य वै

^{१३.६९.३१}अनुज्ञातः स कृष्णेन नमस्कृत्य जनार्दनम्
विमानं दिव्यमास्थाय ययौ दिवमरिंदम

^{१३.६९.३२}ततस्तस्मिन्दिवं प्राप्ते नृगे भरतसत्तम
वासुदेव इमं श्लोकं जगाद कुरुनन्दन

^{१३.६९.३३}ब्राह्मणस्वं न हर्तव्यं पुरुषेण विजानता
ब्राह्मणस्वं हृतं हन्ति नृगं ब्राह्मणगौरिव

^{१३.६९.३४}सतां समागमः सद्भिर्नाफलः पार्थ विद्यते
विमुक्तं नरकात्पश्य नृगं साधुसमागमात्

^{१३.६९.३५}प्रदानं फलवत्तत्र द्रोहस्तत्र तथाफलः
अपचारं गवां तस्माद्वर्जयेत युधिष्ठिर