^{१३.७५.१}युधिष्ठिर उवाच

^{१३.७५.२}विधिं गवां परमहं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
येन ताञ्शाश्वताँल्लोकानखिलानश्नुवीमहि

^{१३.७५.३}भीष्म उवाच

^{१३.७५.४}न गोदानात्परं किंचिद्विद्यते वसुधाधिप
गौर्हि न्यायागता दत्ता सद्यस्तारयते कुलम्

^{१३.७५.५}सतामर्थे सम्यगुत्पादितो यः; स वै कॢप्तः सम्यगिष्टः प्रजाभ्यः
तस्मात्पूर्वं ह्यादिकाले प्रवृत्तं; गवां दाने शृणु राजन्विधिं मे

^{१३.७५.६}पुरा गोषूपनीतासु गोषु संदिग्धदर्शिना
मान्धात्रा प्रकृतं प्रश्नं बृहस्पतिरभाषत

^{१३.७५.७}द्विजातिमभिसत्कृत्य श्वः कालमभिवेद्य च
प्रदानार्थे नियुञ्जीत रोहिणीं नियतव्रतः

^{१३.७५.८}आह्वानं च प्रयुञ्जीत समङ्गे बहुलेति च
प्रविश्य च गवां मध्यमिमां श्रुतिमुदाहरेत्

^{१३.७५.९}गौर्मे माता गोवृषभः पिता मे; दिवं शर्म जगती मे प्रतिष्ठा
प्रपद्यैवं शर्वरीमुष्य गोषु; मुनिर्वाणीमुत्सृजेद्गोप्रदाने

^{१३.७५.१०}स तामेकां निशां गोभिः समसख्यः समव्रतः
ऐकात्म्यगमनात्सद्यः कल्मषाद्विप्रमुच्यते

^{१३.७५.११}उत्सृष्टवृषवत्सा हि प्रदेया सूर्यदर्शने
त्रिविधं प्रतिपत्तव्यमर्थवादाशिषः स्तवाः

^{१३.७५.१२}ऊर्जस्विन्य ऊर्जमेधाश्च यज्ञो; गर्भोऽमृतस्य जगतश्च प्रतिष्ठा
क्षितौ राधःप्रभवः शश्वदेव; प्राजापत्याः सर्वमित्यर्थवादः

^{१३.७५.१३}गावो ममैनः प्रणुदन्तु सौर्या;स्तथा सौम्याः स्वर्गयानाय सन्तु
आम्नाता मे ददतीराश्रयं तु; तथानुक्ताः सन्तु सर्वाशिषो मे

^{१३.७५.१४}शेषोत्सर्गे कर्मभिर्देहमोक्षे; सरस्वत्यः श्रेयसि संप्रवृत्ताः
यूयं नित्यं पुण्यकर्मोपवाह्या; दिशध्वं मे गतिमिष्टां प्रपन्नाः

^{१३.७५.१५}या वै यूयं सोऽहमद्यैकभावो; युष्मान्दत्त्वा चाहमात्मप्रदाता
मनश्च्युता मनएवोपपन्नाः; संधुक्षध्वं सौम्यरूपोग्ररूपाः

^{१३.७५.१६}एवं तस्याग्रे पूर्वमर्धं वदेत; गवां दाता विधिवत्पूर्वदृष्टम्
प्रतिब्रूयाच्छेषमर्धं द्विजातिः; प्रतिगृह्णन्वै गोप्रदाने विधिज्ञः

^{१३.७५.१७}गां ददानीति वक्तव्यमर्घ्यवस्त्रवसुप्रदः
ऊधस्या भरितव्या च वैष्णवीति च चोदयेत्

^{१३.७५.१८}नाम संकीर्तयेत्तस्या यथासंख्योत्तरं स वै
फलं षड्विंशदष्टौ च सहस्राणि च विंशतिः

^{१३.७५.१९}एवमेतान्गुणान्वृद्धान्गवादीनां यथाक्रमम्
गोप्रदाता समाप्नोति समस्तानष्टमे क्रमे

^{१३.७५.२०}गोदः शीली निर्भयश्चार्घदाता; न स्याद्दुःखी वसुदाता च कामी
ऊधस्योढा भारत यश्च विद्वा;न्व्याख्यातास्ते वैष्णवाश्चन्द्रलोकाः

^{१३.७५.२१}गा वै दत्त्वा गोव्रती स्यात्त्रिरात्रं; निशां चैकां संवसेतेह ताभिः
काम्याष्टम्यां वर्तितव्यं त्रिरात्रं; रसैर्वा गोः शकृता प्रस्नवैर्वा

^{१३.७५.२२}वेदव्रती स्याद्वृषभप्रदाता; वेदावाप्तिर्गोयुगस्य प्रदाने
तथा गवां विधिमासाद्य यज्वा; लोकानग्र्यान्विन्दते नाविधिज्ञः

^{१३.७५.२३}कामान्सर्वान्पार्थिवानेकसंस्था;न्यो वै दद्यात्कामदुघां च धेनुम्
सम्यक्ताः स्युर्हव्यकव्यौघवत्य;स्तासामुक्ष्णां ज्यायसां संप्रदानम्

^{१३.७५.२४}न चाशिष्यायाव्रतायोपकुर्या;न्नाश्रद्दधानाय न वक्रबुद्धये
गुह्यो ह्ययं सर्वलोकस्य धर्मो; नेमं धर्मं यत्र तत्र प्रजल्पेत्

^{१३.७५.२५}सन्ति लोके श्रद्दधाना मनुष्याः; सन्ति क्षुद्रा राक्षसा मानुषेषु
येषां दानं दीयमानं ह्यनिष्टं; नास्तिक्यं चाप्याश्रयन्ते ह्यपुण्याः

^{१३.७५.२६}बार्हस्पत्यं वाक्यमेतन्निशम्य; ये राजानो गोप्रदानानि कृत्वा
लोकान्प्राप्ताः पुण्यशीलाः सुवृत्ता;स्तान्मे राजन्कीर्त्यमानान्निबोध

^{१३.७५.२७}उशीनरो विष्वगश्वो नृगश्च; भगीरथो विश्रुतो यौवनाश्वः
मान्धाता वै मुचुकुन्दश्च राजा; भूरिद्युम्नो नैषधः सोमकश्च

^{१३.७५.२८}पुरूरवा भरतश्चक्रवर्ती; यस्यान्वये भारताः सर्व एव
तथा वीरो दाशरथिश्च रामो; ये चाप्यन्ये विश्रुताः कीर्तिमन्तः

^{१३.७५.२९}तथा राजा पृथुकर्मा दिलीपो; दिवं प्राप्तो गोप्रदाने विधिज्ञः
यज्ञैर्दानैस्तपसा राजधर्मै;र्मान्धाताभूद्गोप्रदानैश्च युक्तः

^{१३.७५.३०}तस्मात्पार्थ त्वमपीमां मयोक्तां; बार्हस्पतीं भारतीं धारयस्व
द्विजाग्र्येभ्यः संप्रयच्छ प्रतीतो; गाः पुण्या वै प्राप्य राज्यं कुरूणाम्

^{१३.७५.३१}वैशंपायन उवाच

^{१३.७५.३२}तथा सर्वं कृतवान्धर्मराजो; भीष्मेणोक्तो विधिवद्गोप्रदाने
स मान्धातुर्देवदेवोपदिष्टं; सम्यग्धर्मं धारयामास राजा

^{१३.७५.३३}इति नृप सततं गवां प्रदाने; यवशकलान्सह गोमयैः पिबानः
क्षितितलशयनः शिखी यतात्मा; वृष इव राजवृषस्तदा बभूव

^{१३.७५.३४}स नृपतिरभवत्सदैव ताभ्यः; प्रयतमना ह्यभिसंस्तुवंश्च गा वै
नृपधुरि च न गामयुङ्क्त भूय;स्तुरगवरैरगमच्च यत्र तत्र