१३. अनुशासनपर्व
१३.७७.१भीष्म उवाच

१३.७७.२एतस्मिन्नेव काले तु वसिष्ठमृषिसत्तमम्
इक्ष्वाकुवंशजो राजा सौदासो ददतां वरः

१३.७७.३सर्वलोकचरं सिद्धं ब्रह्मकोशं सनातनम्
पुरोहितमिदं प्रष्टुमभिवाद्योपचक्रमे

१३.७७.४सौदास उवाच

१३.७७.५त्रैलोक्ये भगवन्किं स्वित्पवित्रं कथ्यतेऽनघ
यत्कीर्तयन्सदा मर्त्यः प्राप्नुयात्पुण्यमुत्तमम्

१३.७७.६भीष्म उवाच

१३.७७.७तस्मै प्रोवाच वचनं प्रणताय हितं तदा
गवामुपनिषद्विद्वान्नमस्कृत्य गवां शुचिः

१३.७७.८गावः सुरभिगन्धिन्यस्तथा गुग्गुलुगन्धिकाः
गावः प्रतिष्ठा भूतानां गावः स्वस्त्ययनं महत्

१३.७७.९गावो भूतं भविष्यच्च गावः पुष्टिः सनातनी
गावो लक्ष्म्यास्तथा मूलं गोषु दत्तं न नश्यति
अन्नं हि सततं गावो देवानां परमं हविः

१३.७७.१०स्वाहाकारवषट्कारौ गोषु नित्यं प्रतिष्ठितौ
गावो यज्ञस्य हि फलं गोषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः

१३.७७.११सायं प्रातश्च सततं होमकाले महामते
गावो ददति वै होम्यमृषिभ्यः पुरुषर्षभ

१३.७७.१२कानिचिद्यानि दुर्गाणि दुष्कृतानि कृतानि च
तरन्ति चैव पाप्मानं धेनुं ये ददति प्रभो

१३.७७.१३एकां च दशगुर्दद्याद्दश दद्याच्च गोशती
शतं सहस्रगुर्दद्यात्सर्वे तुल्यफला हि ते

१३.७७.१४अनाहिताग्निः शतगुरयज्वा च सहस्रगुः
समृद्धो यश्च कीनाशो नार्घ्यमर्हन्ति ते त्रयः

१३.७७.१५कपिलां ये प्रयच्छन्ति सवत्सां कांस्यदोहनाम्
सुव्रतां वस्त्रसंवीतामुभौ लोकौ जयन्ति ते

१३.७७.१६युवानमिन्द्रियोपेतं शतेन सह यूथपम्
गवेन्द्रं ब्राह्मणेन्द्राय भूरिशृङ्गमलंकृतम्

१३.७७.१७वृषभं ये प्रयच्छन्ति श्रोत्रियाय परंतप
ऐश्वर्यं तेऽभिजायन्ते जायमानाः पुनः पुनः

१३.७७.१८नाकीर्तयित्वा गाः सुप्यान्नास्मृत्य पुनरुत्पतेत्
सायं प्रातर्नमस्येच्च गास्ततः पुष्टिमाप्नुयात्

१३.७७.१९गवां मूत्रपुरीषस्य नोद्विजेत कदाचन
न चासां मांसमश्नीयाद्गवां व्युष्टिं तथाश्नुते

१३.७७.२०गाश्च संकीर्तयेन्नित्यं नावमन्येत गास्तथा
अनिष्टं स्वप्नमालक्ष्य गां नरः संप्रकीर्तयेत्

१३.७७.२१गोमयेन सदा स्नायाद्गोकरीषे च संविशेत्
श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि प्रतिघातं च वर्जयेत्

१३.७७.२२सार्द्रचर्मणि भुञ्जीत निरीक्षन्वारुणीं दिशम्
वाग्यतः सर्पिषा भूमौ गवां व्युष्टिं तथाश्नुते

१३.७७.२३घृतेन जुहुयादग्निं घृतेन स्वस्ति वाचयेत्
घृतं दद्याद्घृतं प्राशेद्गवां व्युष्टिं तथाश्नुते

१३.७७.२४गोमत्या विद्यया धेनुं तिलानामभिमन्त्र्य यः
रसरत्नमयीं दद्यान्न स शोचेत्कृताकृते

१३.७७.२५गावो मामुपतिष्ठन्तु हेमशृङ्गाः पयोमुचः
सुरभ्यः सौरभेयाश्च सरितः सागरं यथा

१३.७७.२६गावः पश्यन्तु मां नित्यं गावः पश्याम्यहं तदा
गावोऽस्माकं वयं तासां यतो गावस्ततो वयम्

१३.७७.२७एवं रात्रौ दिवा चैव समेषु विषमेषु च
महाभयेषु च नरः कीर्तयन्मुच्यते भयात्