^{७.४५.१}धृतराष्ट्र उवाच

^{७.४५.२}यथा वदसि मे सूत एकस्य बहुभिः सह
संग्रामं तुमुलं घोरं जयं चैव महात्मनः

^{७.४५.३}अश्रद्धेयमिवाश्चर्यं सौभद्रस्याथ विक्रमम्
किं तु नात्यद्भुतं तेषां येषां धर्मो व्यपाश्रयः

^{७.४५.४}दुर्योधनेऽथ विमुखे राजपुत्रशते हते
सौभद्रे प्रतिपत्तिं कां प्रत्यपद्यन्त मामकाः

^{७.४५.५}संजय उवाच

^{७.४५.६}संशुष्कास्याश्चलन्नेत्राः प्रस्विन्ना लोमहर्षिणः
पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये

^{७.४५.७}हतान्भ्रातॄन्पितॄन्पुत्रान्सुहृत्संबन्धिबान्धवान्
उत्सृज्योत्सृज्य समियुस्त्वरयन्तो हयद्विपान्

^{७.४५.८}तान्प्रभग्नांस्तथा दृष्ट्वा द्रोणो द्रौणिर्बृहद्बलः
कृपो दुर्योधनः कर्णः कृतवर्माथ सौबलः

^{७.४५.९}अभिद्रुताः सुसंक्रुद्धाः सौभद्रमपराजितम्
तेऽपि पौत्रेण ते राजन्प्रायशो विमुखीकृताः

^{७.४५.१०}एकस्तु सुखसंवृद्धो बाल्याद्दर्पाच्च निर्भयः
इष्वस्त्रविन्महातेजा लक्ष्मणोऽऽर्जुनिमभ्ययात्

^{७.४५.११}तमन्वगेवास्य पिता पुत्रगृद्धी न्यवर्तत
अनु दुर्योधनं चान्ये न्यवर्तन्त महारथाः

^{७.४५.१२}तं तेऽभिषिषिचुर्बाणैर्मेघा गिरिमिवाम्बुभिः
स च तान्प्रममाथैको विष्वग्वातो यथाम्बुदान्

^{७.४५.१३}पौत्रं तु तव दुर्धर्षं लक्ष्मणं प्रियदर्शनम्
पितुः समीपे तिष्ठन्तं शूरमुद्यतकार्मुकम्

^{७.४५.१४}अत्यन्तसुखसंवृद्धं धनेश्वरसुतोपमम्
आससाद रणे कार्ष्णिर्मत्तो मत्तमिव द्विपम्

^{७.४५.१५}लक्ष्मणेन तु संगम्य सौभद्रः परवीरहा
शरैः सुनिशितैस्तीक्ष्णैर्बाह्वोरुरसि चार्पितः

^{७.४५.१६}संक्रुद्धो वै महाबाहुर्दण्डाहत इवोरगः
पौत्रस्तव महाराज तव पौत्रमभाषत

^{७.४५.१७}सुदृष्टः क्रियतां लोको अमुं लोकं गमिष्यसि
पश्यतां बान्धवानां त्वां नयामि यमसादनम्

^{७.४५.१८}एवमुक्त्वा ततो भल्लं सौभद्रः परवीरहा
उद्बबर्ह महाबाहुर्निर्मुक्तोरगसंनिभम्

^{७.४५.१९}स तस्य भुजनिर्मुक्तो लक्ष्मणस्य सुदर्शनम्
सुनसं सुभ्रु केशान्तं शिरोऽहार्षीत्सकुण्डलम्
लक्ष्मणं निहतं दृष्ट्वा हा हेत्युच्चुक्रुशुर्जनाः

^{७.४५.२०}ततो दुर्योधनः क्रुद्धः प्रिये पुत्रे निपातिते
हतैनमिति चुक्रोश क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः

^{७.४५.२१}ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रोणपुत्रो बृहद्बलः
कृतवर्मा च हार्दिक्यः षड्रथाः पर्यवारयन्

^{७.४५.२२}स तान्विद्ध्वा शितैर्बाणैर्विमुखीकृत्य चार्जुनिः
वेगेनाभ्यपतत्क्रुद्धः सैन्धवस्य महद्बलम्

^{७.४५.२३}आवव्रुस्तस्य पन्थानं गजानीकेन दंशिताः
कलिङ्गाश्च निषादाश्च क्राथपुत्रश्च वीर्यवान्
तत्प्रसक्तमिवात्यर्थं युद्धमासीद्विशां पते

^{७.४५.२४}ततस्तत्कुञ्जरानीकं व्यधमद्धृष्टमार्जुनिः
यथा विवान्नित्यगतिर्जलदाञ्शतशोऽम्बरे

^{७.४५.२५}ततः क्राथः शरव्रातैरार्जुनिं समवाकिरत्
अथेतरे संनिवृत्ताः पुनर्द्रोणमुखा रथाः
परमास्त्राणि धुन्वानाः सौभद्रमभिदुद्रुवुः

^{७.४५.२६}तान्निवार्यार्जुनिर्बाणैः क्राथपुत्रमथार्दयत्
शरौघेणाप्रमेयेण त्वरमाणो जिघांसया

^{७.४५.२७}सधनुर्बाणकेयूरौ बाहू समुकुटं शिरः
छत्रं ध्वजं नियन्तारमश्वांश्चास्य न्यपातयत्

^{७.४५.२८}कुलशीलश्रुतबलैः कीर्त्या चास्त्रबलेन च
युक्ते तस्मिन्हते वीराः प्रायशो विमुखाभवन्