^{७.५४.१}संजय उवाच

^{७.५४.२}तां निशां दुःखशोकार्तौ श्वसन्ताविव चोरगौ
निद्रां नैवोपलेभाते वासुदेवधनंजयौ

^{७.५४.३}नरनारायणौ क्रुद्धौ ज्ञात्वा देवाः सवासवाः
व्यथिताश्चिन्तयामासुः किं स्विदेतद्भविष्यति

^{७.५४.४}ववुश्च दारुणा वाता रूक्षा घोराभिशंसिनः
सकबन्धस्तथादित्ये परिघः समदृश्यत

^{७.५४.५}शुष्काशन्यश्च निष्पेतुः सनिर्घाताः सविद्युतः
चचाल चापि पृथिवी सशैलवनकानना

^{७.५४.६}चुक्षुभुश्च महाराज सागरा मकरालयाः
प्रतिस्रोतः प्रवृत्ताश्च तथा गन्तुं समुद्रगाः

^{७.५४.७}रथाश्वनरनागानां प्रवृत्तमधरोत्तरम्
क्रव्यादानां प्रमोदार्थं यमराष्ट्रविवृद्धये

^{७.५४.८}वाहनानि शकृन्मूत्रे मुमुचू रुरुदुश्च ह
तान्दृष्ट्वा दारुणान्सर्वानुत्पाताँल्लोमहर्षणान्

^{७.५४.९}सर्वे ते व्यथिताः सैन्यास्त्वदीया भरतर्षभ
श्रुत्वा महाबलस्योग्रां प्रतिज्ञां सव्यसाचिनः

^{७.५४.१०}अथ कृष्णं महाबाहुरब्रवीत्पाकशासनिः
आश्वासय सुभद्रां त्वं भगिनीं स्नुषया सह

^{७.५४.११}स्नुषा श्वश्र्वानघायस्ते विशोके कुरु माधव
साम्ना सत्येन युक्तेन वचसाश्वासय प्रभो

^{७.५४.१२}ततोऽर्जुनगृहं गत्वा वासुदेवः सुदुर्मनाः
भगिनीं पुत्रशोकार्तामाश्वासयत दुःखिताम्

^{७.५४.१३}मा शोकं कुरु वार्ष्णेयि कुमारं प्रति सस्नुषा
सर्वेषां प्राणिनां भीरु निष्ठैषा कालनिर्मिता

^{७.५४.१४}कुले जतस्य वीरस्य क्षत्रियस्य विशेषतः
सदृशं मरणं ह्येतत्तव पुत्रस्य मा शुचः

^{७.५४.१५}दिष्ट्या महारथो वीरः पितुस्तुल्यपराक्रमः
क्षात्रेण विधिना प्राप्तो वीराभिलषितां गतिम्

^{७.५४.१६}जित्वा सुबहुशः शत्रून्प्रेषयित्वा च मृत्यवे
गतः पुण्यकृतां लोकान्सर्वकामदुहोऽक्षयान्

^{७.५४.१७}तपसा ब्रह्मचर्येण श्रुतेन प्रज्ञयापि च
सन्तो यां गतिमिच्छन्ति प्राप्तस्तां तव पुत्रकः

^{७.५४.१८}वीरसूर्वीरपत्नी त्वं वीरश्वशुरबान्धवा
मा शुचस्तनयं भद्रे गतः स परमां गतिम्

^{७.५४.१९}प्राप्स्यते चाप्यसौ क्षुद्रः सैन्धवो बालघातकः
अस्यावलेपस्य फलं ससुहृद्गणबान्धवः

^{७.५४.२०}व्युष्टायां तु वरारोहे रजन्यां पापकर्मकृत्
न हि मोक्ष्यति पार्थात्स प्रविष्टोऽप्यमरावतीम्

^{७.५४.२१}श्वः शिरः श्रोष्यसे तस्य सैन्धवस्य रणे हृतम्
समन्तपञ्चकाद्बाह्यं विशोका भव मा रुदः

^{७.५४.२२}क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य गतः शूरः सतां गतिम्
यां वयं प्राप्नुयामेह ये चान्ये शस्त्रजीविनः

^{७.५४.२३}व्यूढोरस्को महाबाहुरनिवर्ती वरप्रणुत्
गतस्तव वरारोहे पुत्रः स्वर्गं ज्वरं जहि

^{७.५४.२४}अनु जातश्च पितरं मातृपक्षं च वीर्यवान्
सहस्रशो रिपून्हत्वा हतः शूरो महारथः

^{७.५४.२५}आश्वासय स्नुषां राज्ञि मा शुचः क्षत्रिये भृशम्
श्वः प्रियं सुमहच्छ्रुत्वा विशोका भव नन्दिनि

^{७.५४.२६}यत्पार्थेन प्रतिज्ञातं तत्तथा न तदन्यथा
चिकीर्षितं हि ते भर्तुर्न भवेज्जातु निष्फलम्

^{७.५४.२७}यदि च मनुजपन्नगाः पिशाचा; रजनिचराः पतगाः सुरासुराश्च
रणगतमभियान्ति सिन्धुराजं; न स भविता सह तैरपि प्रभाते